प्रियदर्शिका नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - चतुरङ्क शास्त्रीय नाटिका सान्वय सटीक)

45
APPENDICES
I
The Subháshitas occurring in the Play
(The figures refer to the pages of this edition)
प्रविशन्ति शङ्कमाना राजकुलं प्रायशो भृत्याः । 8
गुणैकपक्षपातिनां रिपोरपि गुणाः प्रीतिं जनयन्ति । 9
नास्ति खलु दुष्करं दैवस्य । 15
न खल्वखिन्नमभिलषितमप्यन्यैः प्राप्यते । 21
प्रायो यत्किंचिदपि प्राप्तोत्कर्षमाश्रयान्महतः । 30
सदृशाः सदृशे रज्यन्ते । 33
दुःखं याति मनोरथेषु तनुतां सङ्कल्पमानेष्वपि । 34
अतिदुर्जनः खलु लोकः ।
वामे विधौ न हि फलन्त्यभिवाञ्छितानि । 55
II
The flowers and the trees mentioned in the play.
अम्भोरुह्—A lotus, or water-lily in general.
उत्पल—A lotus (Nymphaea*) in general, refers to कमल (see-
Ragh. III 36 ), कुमुद, &c. 44.
कदली—The plantain tree. 9, 21, 23, 27.
कमल—A lotus (Nalumbium Speciosum) in general, क जलं अलति
(beautifies), or काम्यते इति what is desired owing to its
beauty; from कम् and Uná. aff अल्). 13, 14, 17, 18, 22, 55.
कुवलय—A synonym of उत्पल as given in Amarak; generally
means 'a blue lotus' 20
तमाल—Name of a tree having a very dark bark and leaves but
white flowers 13
नलिनी—A lotus plant, a tank having lotuses in it. 17, 23, 26,
नीलोत्पल—The blue water-lily (Nymphaea cyanea) 19, 36, 42.
पङ्कज—A lotus. 16
पद्म—A lotus, generally one blooming at sunrise, 2, 13, 17,
19, 20, &c.
बकुल—Generally called Kesara, (Mimusops Elengi) 13
बन्धुजीव—Same as बन्धूक. 44.

• The L. names are taken from the Col. U. Ed.