सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

Prithvirajavijaya Mahakavya of Jayanaka with Commentary

कश्मीरी कवि जयानक (टीकाकार: जोनरराज) द्वारा

DevanagariHindipublished330 पृष्ठ

पृष्ठ 91, कुल 330 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 91

चतुर्थः सर्गः . ७१
[ति] (l.7)यन्नवनंधीर्यस्य अवने रक्षणे धीर्यस्येति च स राजा लीलया किरा-
तत्त्वमग्रहीत्. चित्रङै आश्चर्ये इति क्यच् ॥ २.
सर्वा[भिरेव] (l.8)मृगजातिभिरैकमत्यं
निर्माय मानमवधीर्य पशुत्ववृत्त्या •
अग्रे विसृष्टमभयार्थितयेव रंहः-⁵
सर्वस्वभूतमहरन्नृपतेस्तुरङ्गः ॥
पशुभावेन मानं त्यक्त्वा साम्मत्यं कृत्वा सर्वाभिर्मृगजातिभिरभया[र्थि-
तया] (l.10)प्रहितं सर्वस्वभूतवेगं राजाश्वोहरदित्युत्प्रेक्षा . अयमर्थः राजाश्वं
दृष्ट्वा मृगाणां वेगो नष्टः••••••••(l.11)हते अभयाभिलाषाद्राजाश्वस्य मृगै-
स्स्ववेगो दत्त इत्यर्थः⁶ ॥ ३.
स प्राविशद्वन[ध्रुवं वनदेवतानां]
संगीतकेषु दधतीं सुखितोपविष्टम् •
उन्मालकाय परिपूर्णफलैर्विमुक्तैः
प्रा[णैरिव]⏑⏑⏑⏑⏑⏑——(l.13) यूथम् ॥
वनदेवतानां सङ्गीतेषु सत्सु निश्चलं सुखितयोपविष्टं मृगकु[लं]•••••
••••••••(l.14)ष्टः अतस्संभाव्यते प्राणानां संपूर्णफलत्वादुन्मालकाय
प्रसाददे•••र्थै⁷ त्यक्तैः प्राणैस्त्यक्तप्राणो हि निश्चलो भवति ॥ ४.
आकस्मिकं निपतितं परमान्नपात्रे
पाषाणखण्डमिव ⏑⏑⏑⏑⏑—.(l.16)
1 Ms. धीर्यं to ᵒने lc. on margin. 2 Ms. धौयं. 3 Ms. ᵒक्यङ्.
4 Ms. क्यश् cf. Patanjali's Mahābhāshya on Pānini, 3.1.19 (नमोवरिवश्चित्रङः
क्यच्)-क्यङादिषु प्रत्ययार्थनिर्देशः कर्तव्यः । नमसः पूजायाम् । वरिवसः परिचर्यायाम् । चित्रङ आश्चर्य-
ये । etc. This sūtra is quoted by Jonarāja in his comm. on Shrīkantha-
charita, 16.48, as नमस्तपो(sic)वरिवश्चित्रङः क्यच्, thus doing away with Vārtika
तपसः परस्मैपदं च on Pānini, 3.1.15. वरिवसः परिचर्यायामिति क्यच् occurs in the same
at 19.38. 5 Ms. रंहं. 6 Ms. lc. mark but no lc. 7 Is it दानार्थे ?