प्रतिमानाटकम् (महाकवि भास - विमला संस्कृत-हिन्दी टीका एवं सविस्तार व्याख्या सहित)

प्रतिमा नाटकम्
प्रथम अंक
(१) मूल
(नान्द्यन्ते ततः प्रविशति सूत्रधारः )
सूत्रधारः—सीताभवः पातु सुमन्त्रतुष्टः
सुग्रीवरामः सहलक्ष्मणश्च ।
यो रावणार्थप्रतिमश्च देव्या
विभीषणात्मा भरतोऽनुसर्गम् ॥ (१)
(नेपथ्याभिमुखम् अवलोक्य)
आर्ये ! इतस्तावत् ।
(प्रविश्य)
नटी—आर्य ! इयमस्मि ।
सूत्रधारः—आर्ये ! इममेवेदानीं शरत्कालमधिकृत्य गीयतां
तावत् ।
नटी—आय ! तथा । (गायति)
सूत्रधारः—अस्मिन् हि काले,
चरति पुलिनेषु हंसी काशांशुकवासिनी सुसंहृष्टा ।
(नेपथ्ये)
आर्य ! आर्य !
(आकर्ण्य)
सूत्रधारः— भवतु, विज्ञातम् ।
मुदिता नरेन्द्रभवने त्वरिता प्रतिहाररक्षीव ॥ (२)
(निष्क्रान्तौ)
स्थापना ।
शब्दार्थ—नान्द्यन्ते=मंगलाचरण के अन्त मे । सीताभवः = सीता
आनन्ददाता । पातु = रक्षा करें । सुमन्त्रतुष्टः = अच्छे मन्त्र के पक्षपाती