पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

भाषाटीकासमेतम् । ( ७५ )
चिन्तयामास । "किमिदानीं कर्तव्यम् । कथमेतत् महच्छिद्रं
स्थगयितव्यम्" । अथ तस्या एवं विचिन्तयन्त्या भर्त्ता कार्य-
वशाद्राजकुले पर्युषितः प्रत्यूषे च स्वगृहमभ्युपेत्य द्वारदे-
शस्थः विविधपौरकृत्योत्सुकतया तामाह-"भद्रे ! शीघ्रमा-
नीयतां क्षुरभाण्डं येन क्षौरकर्मकरणाय गच्छामि" । सापि
छिन्ननासिका गृहमध्यस्थितैव कार्य्यकरणापेक्षया क्षुरभा-
ण्डात्क्षुरमेकं समाकृष्य तस्य अभिमुखं प्रेषयामास । नापि-
तोऽपि उत्सुकतया तमेकं क्षुरमवलोक्य कोपाविष्टः सन् तद-
भिमुखमेव तं क्षुरं प्राहिणोत् । एतस्मिन्नन्तरे सा दुष्टा उर्द्ध्व-
बाहू विधाय फूत्कर्तुमना गृहात् निष्चक्राम । "अहो ! पापेन
अनेन मम सदाचारवर्त्तिन्याः पश्यत नासिकाच्छेदो विहितः।
तत्परित्रायतां परित्रायताम्" । अत्र अन्तरे राजपुरुषाः सम-
भ्येत्य तं नापितं लगुडप्रहारैर्जर्जरीकृत्य दृढबन्धनैर्बद्ध्वा
तया छिन्ननासिकया सह धर्माधिकरणस्थानं नीत्वा सभ्यान्
ऊचुः-"शृण्वन्तु भवन्तः सभासदः । अनेन नापितेन अपराधं
विना स्त्रीरत्नमेतद्व्यङ्गितं तदस्य यत् युज्यते तत् क्रिय-
ताम्" । इति अभिहिते सभ्या ऊचुः- "रे नापित ! किमर्थं
त्वया भार्य्या व्यङ्गिता । किमनया परपुरुषोऽभिलषितः, उत
स्वित् प्राणद्रोहः कृतः, किंवा चौर्य्यकर्म आचरितम् । तत्
कथ्यतामस्या अपराधः १" । नापितोऽपि प्रहारपीडिततनु-
र्वक्तुं न शशाक । अथ तं तूष्णींभूतं दृष्ट्वा पुनः सभ्या ऊचुः-
"अहो ! सत्यमेतत् राजपुरुषाणां वचः पापात्मा अयम् ।
अनेन इयं निर्दोषा वराकी दूषिता । उक्तञ्च-
यह विचार करते उस सन्यासीको वह रात बडे कष्टसे बीती और वह नाक-
कटी दूती अपने घर जाकर विचार करने लगी कि, "अब मैं क्या करू । किस
प्रकार यह महाछिद्र छिपाना चाहिये" । उसके यह विचार करतेही उसका
स्वामी किसी कार्य्यके वशसे राजकुलमें रहाहुआ प्रातःकाल निज घरमें आकर
द्वारपर स्थित हुआही बहुतसे नगरवासियोंके कार्य्यकी उत्कठासे उससे बोला-