पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)
पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा
स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)
पृष्ठ 262, कुल 536 में से
संदर्भ में पढ़ेंभाषाटीकासमेतम् । ( २४७ )
तस्मान्न शोचामि न विस्मयो मे
यदस्मदीयं न हि तत्परेषाम् ॥ ११४ ॥
प्राप्त होने योग्य धनकोही मनुष्य प्राप्त होताहै देवभी उसको लंघन करनेको
समर्थ नही है इस कारण न मैं शोच करताहू न मुझे विस्मय है कारण कि, जो
हमारा है वह दूसरोंका नहीं है ॥ ११४ ॥
काककूर्मो पृच्छतः-“कथमेतत् !” हिरण्यक आह-
काक कूर्म बोले,-“यह कैसे ?” वह हिरण्यक बोला-
कथा ४.
अस्ति कस्मिंश्चिन्नगरे सागरदत्तो नाम वणिक्,तत्सूनुना
रूपकशतेन विक्रीयमाणः पुस्तको गृहीतः । तस्मिंश्च लि-
खितमस्ति ।
किसी नगरमें सागरदत्त नामक एक वणिक् रहताथा इसके पुत्रने सौ रुपयेमें
बिकती हुई एक पुस्तक खरीदी । उसमे लिखाथा-
प्राप्तव्यमर्थं लभते मनुष्यो
देवोऽपि तं लंघयितुं न शक्तः ।
तस्मान्न शोचामि न विस्मयो मे
यदस्मदीयं न हि तत्परेषाम् ॥ ११५ ॥
प्राप्त होनेयोग्य अर्थकोही मनुष्य लेता है उसको उल्लंबन करनेको देवभी
समर्थ नहीं है इस कारण न मैं शोच करता हूं न मुझको विस्मय है जो हमारा है
वह दूसरोका नहीं ॥ ११५ ॥
तद्दृष्ट्वा सागरदत्तेन तनुजः पृष्टः,-“पुत्र ! कियता मूल्येन
एष पुस्तको गृहीतः!?” सोऽब्रवीत्,-“रूपकशतेन” । तच्छ्रु-
त्वा सागरदत्तोऽब्रवीत्,-“धिक् मूर्ख ! त्वं लिखितैकश्लोकं
रूपकशतेन यद्गृह्णासि एतया बुद्ध्या कथं द्रव्योपार्जनं करि-
ष्यसि । तत् अद्य प्रभृति त्वया मे गृहे न प्रवेष्टव्यम्” । एवं
निर्भर्त्स्य गृहात् निःसारितः । स च तेन निर्वेदेन विप्रकृष्टं
देशान्तरं गत्वा किमपि नगरमासाद्य अवस्थितः । अथ कति-
पयदिवसैः तन्नगरनिवासिना केनचिदसौ पृष्टः,-“कुतो भवा-