पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)
पण्डित विष्णु शर्मा द्वारा
स्रोत: पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र) · श्रीवेङ्कटेश्वर स्टीम प्रेस, बम्बई · 1910 (उद्गम)
पृष्ठ 25, कुल 536 में से
संदर्भ में पढ़ें( १० ) पञ्चतन्त्रम् ।
अन्यच्च-
औरभी-
पूर्णापूर्णे माने परिचितजनवञ्चनं तथा नित्यम् ।
मिथ्याक्रयस्य कथनं प्रकृतिरियं स्यात्किरातानाम् ॥१७॥
पूराकमती तोलकर नित्य पहचाने जनका वंचन करना, मिथ्या मोल कहना
यह किरातोंकी प्रकृति है ॥ १७ ॥
अन्यच्च-
औरभी-
द्विगुणं त्रिगुणं वित्तं भाण्डक्रयविचक्षणाः ।
प्राप्नुवन्त्युद्यमाल्लोका दूरदेशान्तरं गताः ॥ १८ ॥”
भाण्डके बेचनेमें चतुर दुगुने तिगुने धनको दूरदेशमें जानेवाले मनुष्य उद्यमसे
प्राप्त होते हैं ॥ १८ ॥”
इत्येवं सम्प्रधार्य्य मथुरागामीनि भाण्डानि आदाय शुभायां
तिथौ गुरुजनानुज्ञातः सुरथाधिरूढः प्रस्थितः । तस्य च
मंगलवृषभौ सञ्जीवकनन्दकनामानौ गृहोत्पन्नौ धूर्वोढारौ
स्थितौ ॥ तयोरेकः सञ्जीवकाभिधानो यमुनाकच्छमवतीर्णः
सन् पङ्कपूरमासाद्य कलितचरणो युगभंगं विधाय निषसाद।
अथ तं तदवस्थमालोक्य वर्द्धमानः परं विषादमगमत ।
तदर्थं च स्नेहार्द्रहृदयः त्रिरात्रं प्रयाणभंगमकरोत् । अथ तं
विषण्णमालोक्य सार्थिकैरभिहितम्-“भोः श्रेष्ठिन् ! किमेवं
वृषभस्य कृते सिंहव्याघ्रसमाकुले बह्वपायेऽस्मिन् वने सम-
स्तसार्थः त्वया सन्देहे नियोजितः । उक्तञ्च-
इस प्रकार मनमें विचार, मथुराके जानेवाले भाण्डोंको लेकर, शुभ तिथिमें
गुरुजनोंकी आज्ञालेकर, रथपर चढकर चला, उसके दो मंगलवृषभ संजीवक,
नन्दक, नामवाले घरमें उत्पन्न हुये भारवाहक थे; उनमें एक संजीवक नामवाला
बैल यमुनाके अनूप देशमें प्राप्त होकर, महादलदलमें फँसनेके कारण लंगडी टांग
होकर जुआ गिराय स्थित हुआ । उसकी यह दशा देखकर वर्द्धमान परम
विषादको प्राप्त हुआ और उसके निमित्त प्रेमसे आर्द्रहृदय होकर तीन रात्रितक