पञ्चसिद्धान्तिका (आचार्य वराहमिहिर - सूर्य, रोमक, पौलिश, वासिष्ठ एवं पितामह सिद्धान्त)

342 PAÑCASIDDHĀNTIKĀ XVIII.40
course, the constants as emended by NP also will give the correct sidereal period, namely, 365-15-
35, as it should be, but the emendments made are too violent.
[बुधस्फुटः]
पञ्चयुतैस्त्रिंशद्भिस्त्रिंशद् [भुङ्क्ते] स्फुटानंशान् ॥ ३८ ॥
‘नव(षष्ट्या)षष्टिः [स्यात्] ‘वसु’युताशीत्या शतं (वितीक्ष्णांशुः) ।
सर्वैस्त्रिभिरभ्यधिकैस्त्रिंशद्भिस्त्रिं(शद्युताश्वांशाः) ॥ ३९ ॥
चतुरधिकेन शतेना[र्कयुतं] शत, मतोऽर्थ’संयुतया ।
षड्‌विंशत्या त्र्यधिका त्रिंशतिरेवं स्फुटः सौम्यः ॥ ४० ॥
True Mercury
38c-40. For the rising degrees in order, we have
for 30 + 5 35 degrees 30 degrees
9 + 60 69 60
8 + 80 88 100 - 12 88
3 + 30 33 30 + 7 37
4 + 100 104 100 + 12 112
5 + 26 31 3 + 30 33
Total 360 360
Thus true Mercury.
We have made some minor emendations like navakṛtyā ṣaṣṭim to navasaṣṭyā ṣaṣṭiḥ, ca tīkṣṇāṁśum
to vitīkṣṇāṁśuḥ, triṁśadbhuṅkte for triṁśadbhakta, to get the total as 360 for both sides as they should
be. With this table corresponding to the mean mercury obtained as per the previous verse the true
mercury can be got. This is for the true date of rising. Now, the true date has to be obtained or, what
is the same as getting the true remaining days passed after the true rising date. This is dealt with
in the next verse.
38a. A.B. नववसुयममध्य (B. rep. यममध्य) मध्योः
C.D. नववसु रामै मध्यं D. [मध्यमो]
b. A. सा क्रमांनुदशैशः B. शक्रमाह दर्शैश
D. [बुधोऽष्टांशान् क्रमादहर्दसैश्च]
38c. B3. Hapl. om. युतै [स्त्रिंशद्भि] त्रिं०
d. A.B. त्रिंशद्भक्तस्फुटानंशान्
39a. A.B. नवकृत्यात् षष्टिः; C.D. नवकृत्यात् षष्टिं
b. A.B. युतयावशीत्या. A.B. शतं सतीक्ष्णांशोः;
C.D. शतं सतीक्ष्णांगुम्
c. C.D. शर्वे. A. रभ्युधिकै
d. A.B. त्रिंशदेवाकांन्; C.D. त्रिंशदेवांशान्
40a. A1. चतुरधिकेन्. A.B.C.D. शतेन त्रिभिरूनं
c. A.B.C.D. त्र्यधिकां
d. A.B.C.D. विंशतिमेवं