पञ्चसिद्धान्तिका (आचार्य वराहमिहिर - सूर्य, रोमक, पौलिश, वासिष्ठ एवं पितामह सिद्धान्त)

276 PAÑCASIDDHĀNTIKĀ XIV.35
32. Construct a copper vessel resembling one-half of a spherical pot and
pierce a hòle at its bottom. Put it in pure water in a basin. The time in which
the vessel is filled up is the duration of a nāḍī. The hole at the bottom of the
vessel should be so small that on account of its small size, the vessel may sink
into water exactly sixty times during nychthemeron. Or, it is the time in which
one may recite 60 times a verse composed of 60 long syllables (as vs. 32 is).
[शशितारायोगः]
बुध्वा शशिविक्षेपं दृष्ट्वा ताराशशाङ्कविवरं च ।
संसाध्यैवं वाच्यः पश्चात्तारासमायोगः ॥ ३३ ॥
Conjunction of the Moon with a Star
33. Having ascertained the Moon's celestial latitude and observed the distance
of the Moon from a star and having made the requisite calculations, one
should predict the time of conjunction of (the Moon with) the star which is to
take place in the future.
[नक्षत्रस्थानानि]
बहुला षष्ठांशान्ते सार्द्धे हस्तत्रये च भगणोदक् ।
रोहिण्यष्टदलान्ते दक्षिणतश्चार्द्धषष्ठेषु ॥ ३४ ॥
हस्तेऽष्टमेऽष्टमंशे पुनर्वसोर्दक्षिणोत्तरे तारे ।
अर्द्धचतुर्थे हस्ते पुष्यस्योदक् चतुर्थेऽशे ॥ ३५ ॥
31a. B. षुनिशि. A. विनिसृतं; B. विनिसृत 33. Quoted by Utpala on BS 24.5-6.
b. A.B. तोय दिष्ट छिद्रेण a. U. कृत्वा
c. B1.3. खतचो; B2. खमन्त्रो; D. खमता B. After बुध्वा occurs the passage
d. A.B. स्वासाशीतसमं. B. घुंसः ति हेतुः (of XV. 8) to सः || अ (of XV. 23),
32a. B1.3. कुम्भाद्धिकारं; B2. कुम्भार्द्धकारं B. मुले being transferred here, apparently due
B1.3. छिद्रं to the misplacement of a folio in the
b. A. खछे; B. स्वच्छे—तोये common archetype of the B mss.,
B. कुन्डे न्यस्ते B1,2 and 3.
B. पुर्सों नाडी
c. D. मूला पातात् B. राशिविक्षेपं
A.B. षष्ठिजोज्याम्न्हा (B. द्वा) राज्या b. B. नाराशशाङ्क
d. A.B. षष्टिवक्त्राः c. A. संसाध्यैव वाच्यः; B. संसाध्यैव—वाच्यः;
A1. यत्ततष्टृया वा; A2. यत्रतष्टृया U. संसाध्य च वक्तव्यः
A. साम्यात्