नागानन्दम् (सम्राट हर्षवर्धन - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)
Nagananda Nataka of Emperor Harsha with Commentary
सम्राट हर्षवर्धन द्वारा
पृष्ठ 274, कुल 309 में से
संदर्भ में पढ़ें( २५० )
वृद्धा— हा पुत्त ! हा वच्छ ! हा गुरुअणवच्छल ! कहिं सि ?
हा पुत्र ! हा वत्स ! हा-गुरुजनवत्सल ! क्वासि ?
देहि मे पडिवअणं ।
देहि मे प्रतिवचनम्।
जीमूतकेतुः— हा वत्स जीमूतवाहन ! हा प्रणयिजनवल्लभ !
हा सर्वगुणनिधे ! क्वासि ? देहि मे प्रतिवचनम्।
[हस्तमुत्क्षिप्य]। कष्टं भोः कष्टम् ।
निराधारं धैर्यं, कमिव शरणं यातु विनयः ?
क्षमः क्षान्तिः वोढुं क इह ? विरता दानपरता ?
हतं सत्यं सत्यं, व्रजतु कृपणा क्वाद्य करुणा ?
जगज्जातं शून्यं त्वयि तनय ! लोकान्तरगते । ३१॥
मलयवती — हा अज्जउत्त ! कहं मं परिच्चइअ गदोसि ?
हा आर्यपुत्र ! कथं मां परित्यज्य गतोऽसि ?
अदिणिग्घणे मलअवदी ! किं तुए पेक्खिदव्वं ? जा
अतिनिर्घृणे मलयवती ! किं त्वया प्रेक्षितव्यम् ? या
एत्तिअं वेलं जीविआसि !
एतावतीं वेलां जीवितासि !
श्लोक नं०: ३१, अन्वयः—
तनय, त्वयि लोकान्तरगते धैर्यं निराधारं (जातम्), विनयः
कमिव शरणं यातु ? इह क्षान्तिं वोढुं कः क्षमः ? दानपरता
विरता । सत्यं सत्यं हतम् । कृपणा करुणा अद्य क्व व्रजतु ? जगत्
शून्यं जातम् ॥