मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

३४४ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ १।१३
षयो यस्य प्रथमतस्तदिच्छयैव पञ्चविधकृत्य-
निष्पत्तिरित्यर्थः । अन्यत्रेति स्थित्याद्यप्रवृत्तौ
तदुपरमे वा सर्वकालं निष्कल एव परमेश्वरः
कार्यार्थं कलाकल्पितमूर्तित्वात् ॥ १७६ ॥
भूमिप्राधानिकग्रन्थि-
विद्याबिन्दुकलादिषु ।
गुणकारा दशाद्याः स्यु-
र्नादकोटेरधो मुने ॥ १७७ ॥
भूमिश्च पृथिवी, प्राधानिकं च प्रकृतितत्त्वं,
ग्रन्थिश्च माया, तेषु भूमिप्रधानग्रन्थितत्त्वेषु,
विद्यायां च शुद्धविद्यायां बिन्दुनादकलानवके
च इत्येवमत्र गुणकारा गुणबन्धनस्थानानि स्युः
सन्तीत्यर्थः । तत्र पार्थिवप्राकृतमायीयतत्त्वत्रये
गुणात्मिकाः सत्त्वरजस्तमोबहुलाः काराः
पाशाः सन्ति, सत्त्वादिगुणत्रयमत्र पाशतया
स्थितमित्यर्थः । सत्त्वस्य रजस्तमोपेक्षया प्रका-
शत्वेनोत्कर्षे सत्यपि रजस्तमोभ्यामन्यत्वेन
विषयत्वासंभवात् पाशत्वसिद्धेः । तथा चोक्तं
सिद्धगुरुणा