मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

२७२ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ १।१३
इति, दीक्षायामपि तत्त्वशुद्धिर्मायातत्त्वस्थत्वेन
यद्यपि क्रियापादेऽभिधास्यते, तथापि न तत्
तस्याः संनिवेशविशिष्टतामापादयति, किं तु
तानि तत्तत्तत्त्वस्थत्वेनोक्तानि भुवनानि, तन्नि-
वासिनश्च मण्डलेश्वरा इत्येतत्सर्वं तत्कृतेः त-
त्कार्यभूतायाः कलाया मस्तके ज्ञेयम्, शक्ति-
रूपाया मायायाः प्रथमा व्यक्तिः कला, तन्मूर्-
र्धन्येतत्सर्वं स्थितमित्यर्थः । कुत एतज्ज्ञायत
इत्याह 'नित्यत्वव्यापकत्वादि' इत्यादि, यतो
नित्यत्वं व्यापकत्वं चास्याः प्रागुपपादित-
मागमेषु श्रूयते । यदिच भुवनगर्भत्वमस्याः,
तदा संनिवेशवती स्यात् । तथाच सति अ-
व्यापिका विनश्वरी च भवेत् । अत्रापि हेतु-
माह 'दृष्टं पुरादि' इत्यादि, यत् यस्मात्कारणात्
दृष्टं दृश्यमानं च पुरप्राकारादि यत्, तत् भो-
ग्यत्वे सति मूर्तं प्रलयधर्मि च दृष्टम् । अस्याश्च
संनिवेशवन्ति भुवनानि गर्भे स्थितानि । भो-
ग्यत्वं च यदि साक्षादङ्गीक्रियते, तदा मूर्तत्वं
विनश्वरत्वं च प्रसज्यते इति तत्कार्यस्यैव क-
लादेर्व्यक्तरूपस्य भुवनयोगित्वमिति न कश्चि-
द्दोषः ॥ ४ ॥