मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

२०० मृगेन्द्रतन्त्रे । [ ११९
सान्वयव्यतिरेकाभ्यां
रूढितो वावसीयते ॥ १९ ॥
तस्मात्स्थितमेतत्-यदुत जन्यशक्तिः कार-
कवस्तुनो नियामिका इदमस्मादेवोत्पद्यत
इति । साच जन्यशक्तिरन्वयव्यतिरेकाभ्यां,
प्रसिद्ध्या वावगम्यते । सत्येव मृत्पिण्डे घटाद्यु-
त्पत्तिरसत्यनुत्पत्तिरेवेत्यन्वयव्यतिरेकौ । रूढि-
श्चेयमाबालबालिशाङ्गनं स्थिता-यद्घटोत्पत्त्य-
र्थिनो न मृत्पिण्डव्यतिरिक्तमुपादानं कुलाल-
स्योपाहरन्तीति । ननु मृत्पिण्डे यदि घटः स्यात्,
तत्कुम्भकारव्यापारं विनाप्युपलभ्येत, नचो-
पलभ्यते, तस्मान्न मृत्पिण्डे घटोऽस्ति, अपितु
ततः कुम्भकारेण क्रियते यतस्तद्व्यापारानन्तर-
मुत्पद्यमानस्य घटस्योपलम्भः। नैतत् । उपल-
ब्धिकारणाभावात्तत्र घटस्यानुपलम्भः, नत्वस-
त्त्वात् । यदा पुनः कुलालादस्याभिव्यञ्जनक्रिय-
योपलब्धियोग्यता भवति, तदोपलभ्यत एव
यथा खननादिना कीलमूलोदकादि । ननु कील-
मूलादेः प्राक्सत्त्वे प्रमाणमस्ति, नतु मृत्पिण्डे
घटस्य, तस्माद्धटस्ततो भवति, नत्वभिव्यज्यत