मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

श्रीभट्टनारायणकण्ठविरचितवृत्त्युपेते । १०३
दिति । बुद्धिमत्कर्तृपूर्वकत्वं च घटस्य कुम्भ-
कारककार्यत्वात्सिद्धमिति का साध्यभ्रष्टता । न
च सर्व एव दृष्टान्तधर्माः साध्यधर्मिणि क्वाप्य-
नुमाने भवन्ति, येनानीश्वरविनाश्यादिकर्तृक-
त्वप्रसङ्गः स्यात् । तथाहि—अनित्यः शब्दः
कृतकत्वात् घटादिवदित्यत्रापि शब्दस्य कुम्भ-
कारककार्यत्वरौहित्यपारिवर्तुल्यादयो घटधर्माः
किमिति न भवन्तीति भवद्भिर्वक्तव्यमिति
न किंचिदेतत् । नन्वेते कार्यत्वसंनिवेशादि-
मत्त्वादयो हेतवः कार्यस्यानेककर्तृतामपि
साधयन्तीति धर्मिस्वरूपविपरीतसाधनत्वाद्वि-
रुद्धाः । तथाच मण्डनः
'संनिवेशादिमत्सर्वं बुद्धिमद्धेतुमद्यदि ।
प्रसिद्धसंनिवेशादेरेककारणता कुतः ॥
रथाद्यवयवा नानातक्षनिर्मापिता अपि ।
'दृश्यन्ते जगति प्राय उपकार्योपकारकाः ॥'
इति । तदप्ययुक्तं रथादीनां कार्याणामने-
कतक्षविरचितानामपि एकस्थपतीच्छानुवर्तनं
विना निष्पत्त्यदर्शनात् । तदेवं कार्यत्वहेतुना
जगतो बुद्धिमत्कर्तृपूर्वकत्वसिद्धौ योऽसौ तत्तद्धै-