मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

९४ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ १।२
तथाहि
यत्कैवल्यं पुंप्रकृत्योर्विवेका-
द्यो वा सर्वं ब्रह्म मत्वा विरामः ।
या वा काश्चिन्मुक्तयः पाशजन्या-
स्तास्ताः सर्वा भेदमायान्ति सृष्टौ ॥
यदेतत्कपिलकल्पितं पुंप्रकृत्योर्विवेकात्कैव-
ल्यं, या च सर्वं खल्विदं ब्रह्मेति मत्वा द्वैत-
विकल्पप्रहाणे सति ब्रह्मप्राप्तिः, याश्च पाशज-
न्याः काश्चित्पाञ्चरात्रादिभिर्मुक्तयोऽभ्युपगताः ।
यथाहुः
‘ईशास्तु ते समभवन्प्रकृतेः परस्याः
कृष्णानिरुद्धमकरध्वजरौहिणेयाः ।’
इति । यथा वा कालैकवादिनां
‘कालः सृजति भूतानि कालः संहरति प्रजाः ।
कालः सुप्तेषु जागर्ति कालो हि दुरतिक्रमः ॥’
इति । यथा वा केषांचित्
‘चित्तमेव हि संसारो रागादिक्लेशदूषितम् ।
तदेव तद्विनिर्मुक्तं मोक्ष इत्यभिधीयते ॥’
इति । एताः किल प्रकृतिकालबुद्ध्यादीनां
बन्धकत्वेन पाशरूपत्वात् पाशजन्या मुक्तयः
सर्गारम्भे भेदमायान्ति विनश्यन्तीत्यर्थः ।
यदुक्तं श्रीमन्मतङ्गे