मीमांसा दर्शन / पूर्वमीमांसा (शाबर भाष्य सहित)

Here is the accurate transcription of the scripture page in pure Markdown with Unicode Devanagari:

९] प्रथमाध्याये तृतीयपादः ३५१
"अविरुद्धम्" = आचमनादि आदि स्मृतिविहित पदार्थ = कर्म अविरुद्ध अर्थात् प्रमाण या
अनुष्ठेय होता है, "इति चेत्" = यदि यह कहा जाय तो । जिस स्थल में स्मृति विहित
कर्म का अनुष्ठान करने पर श्रुति अनुशिष्ट विषय का व्याकोप अर्थात् पीडा या बाधा
नहीं होती है, वहां स्मार्त्तं कर्म का अनुष्ठान करना कर्त्तव्य है-यदि सिद्धान्ती ऐसा
समझता है ॥ ५ ॥
न शास्त्रपरिमाणत्वात् ॥ २॥ पू०
शा० भा०-नैतदेवम् । शास्त्रपरिच्छिन्नं हि क्रमं बाधेरन् । कथम् ? 'वेदं
कृत्वा वेदिं कुर्वीते'तीमां श्रुतिमुपरुन्ध्यादन्तरा वेदं वेदिं चानुष्ठीयमानमाचम-
नादि । दक्षिणेन चैकहस्तेनानुष्ठीयमानेषु पदार्थेषु कदाचित्प्रधानं स्वकालमति-
क्रामेत् । उभाभ्यां हस्ताभ्यामनुतिष्ठन्प्रधानकालं संभावयिष्यति ॥६॥
भा० वि०-एवं सिद्धान्तमनूद्य पूर्वपक्षमाह-इति । नञर्थमाह-नैतदेव-
मिति । हेतुं व्याचष्टे - शास्त्रेति । हिशब्दो यस्मादर्थः । यतः स्मार्ताः पदार्थाः
श्रौतपदार्थानुप्रवेशिनः शास्त्रेण श्रुत्या प्रथमत एव परिच्छिन्नं प्रमितं क्रमादिकं
बाधेरन्, अतो नाविरोध इत्यर्थः, एवं च शास्त्रेणावगतं परिमाणं क्रमादि-
नियमरूपं येषामङ्गानां तेषां भावः तत्त्वं तत्त्वादिति सूत्रावयवो व्याख्यातः,
अनेनैव शास्त्रशब्देन पदार्थविषयस्मृतेः बहिरङ्गरूपप्रमेयप्राबल्ये सत्यपि श्रुतेः
स्वरूपप्राबल्यात् तद्विरोधे स्मार्ताचमनादीनामननुष्ठेयत्वं सूचितम् ।
ननु यदि पदार्थविधायिना शास्त्रेण क्रमादयोऽपि परिच्छिन्नाः, ततो बाध्येरन्
तदेव कथमिति चोदयति-कथमिति । तत्र तावत् क्रमस्य सह पदार्थैः प्रमि-
तस्यान्तरनुप्रवेशिना स्मार्तेन बाधमुपपादयति-वेदमिति । कालस्यापि प्रयोग-
विधिविहितस्य प्रधानप्रत्यासत्त्यादिरूपस्य बाधमाह-दक्षिणेनेति । प्रधानकालं
पूर्वाह्नादिरूपं सम्भावयिष्यति नातिक्रमिष्यतीत्यर्थः ॥ ६ ॥
त० वा०-न शास्त्रपरिमाणत्वात्पदार्थोऽभ्यधिको भवेत् ।
शास्त्रितं परिमाणं हि कोऽतिक्रमितुमर्हति ॥ २८२
शास्त्रेण हि पदार्थानां परिमाणं त्रिधा गतम् ।
क्रमेयत्ताशुनिर्मांणरू । तदिह बाध्यते ॥ २८३
द्वाभ्यां श्रुत्यादिषट्काभ्यां कालेयत्ताक्रमात्स्थितान् ।
पदार्थाः प्रविशन्तो हि बाधेरन्स्मार्तलौकिकाः ॥ २८४
सर्वे हि पदार्थाः प्रधानकालान्न विप्रक्रष्टव्या इति प्रयोगवचनेन प्रतिपादितम् ।
तत्र स्मार्तशिष्टलोकाचारप्रमाणकपदानुष्ठानविक्षेपादक्षिणैकहस्ताधीनविल-