सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
मनुस्मृति (कुल्लूकभट्ट टीका व हिन्दी अनुवाद सहित)

मनुस्मृति (कुल्लूकभट्ट टीका व हिन्दी अनुवाद सहित)

Manusmriti with Kulluka Bhatta Tika & Hindi Translation

महर्षि मनु द्वारा

स्रोत: चौखम्बा संस्कृत संस्थान · चौखम्बा संस्कृत संस्थान (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished649 पृष्ठ

पृष्ठ 472, कुल 649 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 472

३३२ मनुस्मृति ।
मद्यपाऽसाधुवृत्ता च प्रतिकूला च या भवेत् ।
व्याधिता वाधिवेत्तव्या हिंस्रार्थघ्नी च सर्वदा ॥ ८० ॥
वन्ध्याष्टमेऽधिवेद्याऽब्दे दशमे तु मृतप्रजा ।
एकादशे स्त्री जननी सद्यस्त्वप्रियवादिनी ॥ ८१ ॥
या रोगिणी स्यात्तु हिता संपन्ना चैव शीलतः ।
सानुज्ञाप्याधिवेत्तव्या नावमान्या च कर्हिचित् ॥८२॥
अधिविन्ना तु या नारी निर्गच्छेद्रुषिता गृहात् ।
सा सद्यः संनिरोद्धव्या त्याज्या वा कुलसन्निधौ॥८३॥
प्रतिषिद्धापि चेद्यातु मद्यमभ्युदयेष्वपि ।
प्रेक्षासमाजं गच्छेद्वा सा दण्ड्या कृष्णलानि षट् ॥८४॥
यदि स्वाश्चापराश्चैव विन्देरन् योषितो द्विजाः ।
तासां वर्णक्रमेण स्याज्ज्यैष्ठ्यं पूजा च वेश्म च ॥८५॥
जो स्त्री अपने जुआरी, मद्यप और रोगातुर पति की सेवा न
करे उसके भूषण आदि लेकर तीन महीने के लिए त्याग दे ।
परन्तु जो पागल, पतित, नपुंसक, वीजहीन, पापरोगी भी अपने
पति की सेवा करे उसको न त्यागे, न कोई चीज़ छीने । जो स्त्री
मद्यप, दुराचारिणी, उलटा बर्ताव करनेवाली, रोगिणी मार पीट
करनेवाली, फ़िज़ूल खर्च करनेवाली हो उसके जीतेही दूसरा
विवाह करलेवे । ऋतुकाल से आठ वर्ष तक वंध्या रहे, दशवर्ष तक
बालक होकर मरते जायँ, कन्या उत्पन्न होते ग्यारह वर्ष होजायँ
और स्त्री कटुभाषी हो तो दूसरा विवाह करलेवे । परन्तु जो
रोगी होकर भी पति का हित करे, सुशीला हो तो उसकी संमति
से दूसरा विवाह करे और उसका अपमान कभी न करे ।
दूसरी स्त्री के आने पर पूर्व स्त्री रूठकर घरसे निकल जाती
हो तो उस को रोके या सब के समक्ष त्याग दे । उत्सवों के