मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)
Manasara on Architecture and Sculpture by P.K. Acharya
मानसार ऋषि (अनुवादक: डॉ. प्रसन्ना कुमार आचार्य) द्वारा
पृष्ठ 634, कुल 856 में से
संदर्भ में पढ़ें90 MĀNASĀRA
एकं चांतरितं चोर्ध्वं सार्धांशं प्रतिवाजनं ।
अथवा चोपपीतोञ्चं तदैवांशादिकं तत्तूहर्म्यांशकं कंममध्येनकारयेत् ।
तत्समं कंदरं प्रोक्तं कंपमर्धं तथाऽब्जं ।
तदूर्ध्वे च द्विभागेतु वस्त्रं कुंभं प्रकारयेत् ।
दशमर्धांश कंपं..................यं ।
उत्तरं सार्धकंपं स्यात्तदूर्ध्वेऽर्धं सरोरुहं ।
कपोतोऽञ्चं त्रियंशं च चालिंगं सार्धकं भवेत् ।
अंशेनंतरितं चोर्ध्वं सार्धांश प्रतिवाजनं ।
तदंशांशामाधिक्यं जन्मांशं...................
.........द्रकंपमर्धेनपद्मोत्सेदं गुणांशकं ।
कंपमर्धं तथाकर्ण कंपमर्धं तथांबुजं ।
त्रिभागं रत्नपट्टं स्यात् दलाक्षेपञ्चार्धकं ।
कंपमंशं तदूर्ध्वे च दक्षिणं चैकमंबुजं ।
क्षेपणं सार्धकं चैव कर्णमेक दशांशकं ।
अथ(थ)वार्थार्ध कंपंच संबुजैश्चाक्षचोर्ध्वके ।
कपोत चार्धजप्तांशं मागसार्धशांतरितं तथा ।
एकभागं प्रतिं चैव सार्धांशं चोर्ध्ववाजनं ।
प्रति........द्मितिप्रोक्तं पादतैस्तु चतुर्विधं ।
देवभूसुरभूपानां हर्म्याखामासनावितं ।
तुंगे त्रिंशतिभागेन जन्मतुंग गुणांशकं ।
अर्धेन कंप(म)धैतु ऋक्षांशेन महांब(बु)जं ।
अर्धकर्महवृचां ...........कंपं तथांबुजं ।
कपोत साध्ययुग्मांशं प्रतिवाजनसंयुतं ।
कषेमष्टांशकं चैवचोत्तरं चैव(क)भागिकं ।
तदूर्ध्वे दक्षिणं चार्धं पद्मगेपानकं त्रिभिः ।
श(शे)षमादिशांतरितं प्रतिवाजनयुतं............चैकभागिकं ।
कंपमर्धं तथांबुजं स्यात् कतोभ्यत्रियंशकं ।
अर्धमर्धांशकं चैव चार्धमर्धं यथाक्रमं ।
पादालिंगांतवितं चैव प्रतिवाजनसंमितं ।
सह्यात्रिंशत्कंतं(तुं)गं द्व्यंशं सोपानमोरितं ।
कंप........नतसोर्ध्व सार्धत्रिंश महांबुजं ।
क्षुद्राब्जं सार्धकंपाध्यं द्वयंशेनांतरितोपरि ।