मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

118 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके
बाह्येन ज्योतिषा चक्षुःज्योतिस्संवलितं
दूरस्थं विपुलं चापि गृह्णातीति विदुः परे
4 अथ सांख्यास्त्विन्द्रियाणि विभून्यैकादशो
प्राहुराहंकारिकाणि वृत्त्या च व्याप्नुवन्त्य
ज्ञानकर्मात्मकं चेदं मनोऽन्तःकरणं मतम्
अहंकारश्च बुद्धिश्चाप्यन्तःकरणमिष्यते ॥
तथाच त्रिविधा तेषामन्तःकरणकल्पना
आनुमानिकतैतेषां प्रधानादिवदेवहि ॥
सात्त्विकाहंकार एषामुपादानमिति स्थितिः
अहंकारविशेषाः स्युरिन्द्रियाणीति केचन
हैरण्यगर्भा इति हि प्राह सर्वार्थसिद्धिकृत्
कर्मेन्द्रियं राजसं स्यादिति केचन तान्त्रि
प्रतिदेहं जनिध्वंसौ स्यातामस्येति केचन
5 मीमांसकास्तु प्रायेण नैयायिकमते स्थि
विजृम्भन्तेऽभीष्टसिद्धौ श्रोत्रे शब्दे च
दिशश्श्रोत्रमिति श्रुत्या श्रोत्रं ते दैशिकं
ध्वनिजन्यस्तु संस्कारः शब्दग्रहणकारणम्
6 न श्रोत्रमिन्द्रियमिति भर्तृमित्रादयो विदुः
कुमारिलस्त्विमं पक्षं निरास्थत् श्लोकवार्ति
विषयेन्द्रियदेशानां संस्कारमपि चेच्छति