मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

[Page 116]
मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके

इत्येवं भिक्षुवाक्यस्य भावो रत्नाकरोदितः
एकेन्द्रियादिवादस्तु गौतमेनाप्यनूदितः ॥
तद्भेदसाधनं तत्रानात्मसाधनसंगतम् ।
2 यः पञ्चेन्द्रियसिद्धान्तः तत्रापि श्रोत्रचक्षुषी
अप्राप्यकारिणी स्यातामिति सौगतनिर्णयः
आभिमुख्यं च संबन्धोऽयस्कान्तादिवदिष्टः
अनवस्थाऽतिप्रसङ्गौ संबन्धस्य ग्रहेऽग्रहे ।
प्राप्तेश्च कल्पनाऽन्येषामेषां त्वनुपलब्धितः
प्राप्त्यभावस्सिद्ध एव स्वभावात्नियमः स्फुटः
सान्तरं ग्रहणं न स्यात्प्राप्तौ दूरादिदर्शनात्
महीमहीधरादीनां महतां चाग्रहो भवेत् ।
कणभक्षोऽक्षपादश्च जैमिनिः कपिलस्तथा
सर्वेन्द्रियाणामेते स्युः प्राप्यकारित्ववादिनः
चक्षुश्श्रोत्रेतरेषां तु केचित्ताथागतास्तथा
तत्रापि चक्षुर्भिन्नानां तेषां स्याद्वादिनस्तथा
3 अथ नैयायिकानां स्यादेष सिद्धान्तसंग्रहः
भौतिकानीन्द्रियाणि स्युः पञ्च बाह्यानि दे
न महान्ति न चाणूनि मध्यमानीति नि
अणु नित्यं द्रव्यमपि मनोऽन्तःकरणं म
तत्र पञ्चभिरप्यक्षैः बोधस्सत्तागुणत्वयोः