मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

96' मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके
कालतत्त्वस्य चोत्पत्तिं विनाशं चानुजान
उत्पत्तेः प्राक्च पश्चाच्चेत्याद्या वाचो निर
6 कालतो देशतो वाऽपि व्यतिरेकस्य चाग्र
कथं च नित्यस्य विभोः कालादेर्हेतुतेति
धर्मिग्राहकमानेन कारणत्वमिहेष्यते ।
क्वचिल्लोकोपदेशेनाप्यस्ति कारणताग्रहः
कारणत्वं तु नियतप्राग्वृत्तित्वं ननूच्यते
अस्मिन् सत्येवेदमिति नियमः सुग्रहः
प्रसंगतोऽपि नियमसिद्धिस्स्यादिह तथ्यथ
यद्येतन्न भवेत्सर्वं नोत्पद्येत ततस्त्विदम्
सर्वोत्पत्तिनिमित्तं स्यादित्यत्रास्ति प्रसंगज
इदं यत्र यदा नास्ति नास्ति तत्र तदाऽपि
इत्याकारस्तु नियमः नहि तत्र विवक्षित
अतः कालस्सर्वहेतुरित्युक्तिर्न विरोत्स्यते
7 इति कालानुमेयत्ववादिनां रीतिरीरिता
अथ तत्प्रत्यक्षवादिवैदिकानां मतिस्त्विय
कालोऽनादिरनन्तश्च प्रत्यक्षश्चेति सम्मतः
विशेषणतया कार्यप्रत्यये प्रतिभासनात्
कालोपश्लिष्टवेषेण ह्यभूदस्तिभविष्यतीन्
प्रयुञ्जतेऽर्थभेदेषु सदा चास्तिमनेहसः ॥