मल्लपुराण (ज्येष्ठिमल्ल - प्राचीन भारतीय मल्लविद्या, अखाड़ा व्यायाम व कुश्ती महाग्रन्थ)

षष्ठोऽध्यायः । २५
एतैर्युक्तास्तुं१० ये मल्लास्तानहं कथयामि ते ।
उरःसारः स्कन्धसारो११ भुजसारस्तथैव च ॥ १० ॥
कटिसारो भवेत् कश्चिज् जानुसारस्तथा परः ।
पञ्च स्थानानि मल्लानां शस्यन्ते युद्धकर्मणि ॥ ११ ॥
पुनश्च कथयिष्यामि यथोपायं यथौ१२गुणम् ।
स्कन्धस्थानं भुजस्थानं उरस्थानं तथैव च ॥ १२ ॥
कटिस्थानं तथैवान्यत् जानुस्थानमतः परम्१३ ।
पञ्च स्थानानि विज्ञाय स्वशरीरे यथार्थिनः(र्थतः) ।
तने(नौ) तेनौ१४नुसारेण मल्लः कर्म१५ समाचरेत् ॥ १३ ॥
इत्याङ्गविभागः ।
अथात्र कथ्यते तावद् रङ्गभूमेस्तु लक्षणम् ।
जातिवर्णप्रमाणादि बहुभेदसमन्वितम् ॥ १४ ॥
नित्याँ१६भ्यासहिता भूमी रङ्गभूमिः प्रकीर्तिता ।
सैवाखा(षा)ढकनाम्नी च प्रसिद्धा परमा मता ॥ १५ ॥
तस्यास्तु लक्षणं वक्ष्ये जातिवर्णप्रभेदतः ।
सुलक्षणजयस्थानं हानिस्यानमलक्षणाः(णम्) ॥ १६ ॥
निम्नोन्नतसमत्वेन त्रिविधा भूमिका भवेत् ।
निम्नोन्नतां परित्यज्य तत्राङ्गीक्रियते सदा ॥ १७ ॥
आखा(षा)ढकप्रमाणं तु त्रिविधं परिकीर्तितम् ।
देवमानं दैत्यमानं मर्त्यमानं तथैव च ॥ १८ ॥
एकोत्तरं हस्तशतं देवमानं प्रकीर्तितम् ।
दैत्यानामेव पञ्चाशत् मर्त्यानामेकविंशतिः ॥ १९ ॥
१० ऐतैर्युता B. ११ स्कन्धशिरो P. १२ तथागुणम् P. १३ The line reads
as कटिस्थानानि विज्ञाय स्वशरीरे यथार्थिनः in B. १४ तनु B. १५ मल्लकर्म B.
१६ Verses beginning from this Śloka upto Adhyāya 87 Śloka 3
(first half) are not found in the printed text.
४