मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)
Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary
महाकवि भवभूति द्वारा
पृष्ठ 73, कुल 377 में से
संदर्भ में पढ़ेंद्वितीयोऽङ्कः । ६७
मालती—(सहर्षम् १) सेहि, तं क्खु भअवदीए गहीदनामहेअं
सवहा तादो सुमरेदि ।
लवङ्गिका—सेहि, समं किल भअवदीए गुरुसआसादो किज्जा-
हिगमो किदो त्ति तक्कालवेदिणो मन्तअन्ति ।
कामन्दकी—
तत उदयगिरेरिवैक एष
स्फुरितगुणद्युतिसुन्दरः कलावान् ।
इह जगति महोत्सवस्य हेतु-
र्नयनवतामुदियाय बालचन्द्रः ॥ १० ॥
लवङ्गिका—(अपवार्य ।) अवि णाम माहवो हवे ।
कामन्दकी—
असौ विद्याशाली शिशुरपि विनिर्गत्य भवना-
दिहायातः संप्रत्यविकलशरच्चन्द्रवदनः ।
१. सखि, तं खलु भगवत्या गृहीतनामधेयं सर्वथा तातः स्मरति ।
२. सखि, समं किल भगवत्या गुरुसकाशाद्विद्याधिगमः कृत इति त-
त्कालवेदिनो मन्त्रयन्ते ।
३. अपि नाम माधवो भवेत् ।
लतीविपत्तिस्तारे कृतनिबन्ध्नो भविता । शूरानुरागिण्यो हि युवतयो भवन्तीत्यपि
दर्शितं भवतीति व्याख्यानान्तरम् ॥ ९ ॥ मालती । सखि, तं खलु भगवत्या
गृहीतनामधेयं सर्वथा तातः स्मरति । स्वयं देवरातनामाग्रहणे मालत्या भाविश्वशुर-
त्वव्यवसायो बीजम् ॥ लवङ्गिका । समं किल तयोर्भगवत्या गुरुसकाशाद्विद्या-
धिगमः कृत इति तत्कालवेदिनो मन्त्रयन्ते ॥ कामन्दकी—तत इत्यादि ।
ततोऽस्माद्देवरातादुदयगिरेरिवैक एषः । पित्रोरेकपुत्रतयातीव प्रेमपदत्वमुक्तम् ।
स्फुरिताः प्रकाशा गुणा गाम्भीर्यादय एव द्युतयस्ताभिः सुन्दरः । कलावांश्चतुःषष्टिक-
लाभिज्ञः । इह जगति नयनवतां चक्षुष्मन्मात्रस्य सर्वस्यापि प्राणिजातस्य महोत्सवस्य
हेतुराह्लादकारी । लावण्यसंपदनेनोक्ता । बालश्चन्द्र इव बालचन्द्रः । प्रथमयौवनमने-
नोक्तम् । उदियायोद्भूतः । श्लेषोपमागर्भो रूपकालंकारः ॥ १० ॥ लवङ्गिका ।
अपि नाम माधवो भवेत् । यत्र तवानुरागः स एव माधव एवंगुणविशिष्टः संभाव्यत
इत्यर्थः ॥ कामन्दकी—असाविति । असौ देवरातनन्दनो विद्याभिः शालत
इति विद्याशाली शिशुः सन्नपि भवनाद्विनिर्गत्य संप्रतीहायातः संपूर्णशरच्चन्द्रवदनः ।
यस्यावलोकनप्रदेशे । यत्र स्थित्वा सोवलोकयते तत्रेत्यर्थः । नारीणां पौरयोषितामु-