मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)
Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary
महाकवि भवभूति द्वारा
पृष्ठ 199, कुल 377 में से
संदर्भ में पढ़ेंअष्टमोऽङ्कः । १९५
इयेनावपातचकिताननवर्तिकेव
किं नेक्षसे ननु मया कवलीकृतासि ॥ ८ ॥
यावच्छ्रीपर्वतमुपनीय प्रतिपर्व तिलश एनां निकृत्य दुःखमारिणीं
करोमि । (इति मालतीमादाय निष्क्रान्ता।)
मदयन्तिका—अहं वि मालदीं एव्व अणुवट्टिस्सं । (परिक्रम्य ।)
सहि मालदि ।
लवङ्गिका—(प्रविश्य ।) सैहि मदअन्तिए, लवङ्गिआ क्खु अहं ।
मदयन्तिका—अइ, संभाविदो तुए महाणुहाओ ।
लवङ्गिका—णैहि णहि । सो क्खु उज्जाणवाडणिग्गमादो एव्व
कलअलं सुणिअ साक्खेवावविद्धविअडणिओरुदण्डणिठ्ठुरं पधाविअ
पराणीअं पविट्ठो । तदो पडिणिउत्तम्हि मन्दभाइणी । सुणोमि अ
घरे घरे गुणाणुराअणिब्भरस्स पोरलोअस्स हा माहव महाभाअ हा
१. अहमपि मालतीमेवानुवर्तिष्ये । सखि मालति ।
२. सखि मदयन्तिके, लवङ्गिका खल्वहम् ।
३. अयि, संभावितस्त्वया महानुभावः ।
४. नहि नहि । स खलूद्यानवाटनिर्गमादेव कलकलं श्रुत्वा साक्षेपापवि-
द्धविकटनिजोरुदण्डनिष्ठुरं प्रधाव्य परानीकं प्रविष्टः । ततः प्रतिनिवृत्तास्मि
मन्दभागिनी । शृणोमि च गृहे गृहे गुणानुरागनिर्भरस्य पौरलोकस्य हा
माधव महाभाग हा मकरन्द साहसिकेति परिदेवनानि । महाराजः किल
पक्षिविशेषयुवतिरिव त्वं मया कवलीकृतासीत्यात्मानं नेक्षसे । यदि शक्तिस्तदा
तर्हि परिरक्षतु ॥८॥ यावदित्यवधारणे । श्रीपर्वतं नीत्वैव । पर्व पर्व प्रति प्रतिपर्व ।
प्रतिसंधीत्यर्थः । तिलं तिलं तिलशः । तिलमात्रान्मांसखण्डान्कृत्वा चित्रवधेनैनां
दुःखमारिणीं करोमि । इति बन्धुवर्गैरविज्ञातां मालतीमादाय कपालकुण्डला नि-
ष्क्रान्ता । मदयन्तिका । अहमपि मालतीमेवानुवर्तिष्ये । अथ मालतीभ्रमेण
मदयन्तिका लवङ्गिकामाकारयति । सखि मालतीति ॥ प्रविश्य । लवङ्गिका ।
वदतीति शेषः । सखि मदयन्तिके, लवङ्गिका खल्वहम् । न मालतीति भावः ॥
मदयन्तिका । अयीति सुकुमारसंबोधने । संभावितो दृष्टस्त्वया महानुभावः ।
माधव इत्यर्थः ॥ लवङ्गिका । नहि नहि । स खलूद्यानवाटनिर्गमादेव कलकलं
श्रुत्वा साक्षेपापविद्धविकटनिजोरुदण्डनिष्ठुरं प्रधाव्य परानीकं प्रविष्टः । साक्षेपं
सकोपवचनम् । अपविद्धस्ताडितो निजोरुदण्डो येन स तादृक् । वाटो वृतिः । प्रा-
कार इति यावत् । मार्गो वा । ततः प्रतिनिवृत्तास्मि मन्दभागिनी । शृणोमि च गृहे
मा० १८