ललिता सहस्रनाम: सौभाग्यभास्कर भाष्य (भास्करराय मखी प्रणीत मूर्धन्य शाक्त भाष्य)

सौभाग्यभास्करव्याख्या । २१३
राजाकर्षणकामश्चेद्राजावसथदिङ्मुखः ॥ २६३ ॥
त्रिरात्रं यः पठेदेतच्छ्रीदेवीध्यानतत्परः ।
स राजा पारवश्येन तुरंगं वा मतङ्गजम् ॥ २६४ ॥
आरुह्य याति निकटं दासवतप्रणिपत्य च ।
तस्मै राज्यं च कोशं च दद्यादेव वशंगतः ॥ २६५ ॥
निमित्तेन दुःसाध्यतायामेतद्विधिसार्थक्यात् । अस्तिहि हनुगुण्ठपीठमाहात्म्ये इति-
हासः—नारायणाख्यस्य मुनेः चन्द्रवदनाख्या भार्या शक्रात्मजेन सेतुराजेनापहृता मु-
निना देवीमाराध्यैव पुनरानीतेति । अथवा परकायाकर्षणस्य धर्माविरोधेनैव फलान्तरं
कल्प्यम् । अस्तु वा संभोगार्थमेवाकर्षणम् । तथापि तस्य भावनायां भाव्यत्वेनैवा-
न्वयान्न विधेयत्वम् । तदुक्तं तन्त्रवार्तिके ‘फलांशे भावनायाश्च प्रत्ययो न विधायकः ।
वक्ष्यते जैमिनिश्चात्र तस्य नित्यार्थलक्षणे’ति । विहितलाभावाच्च न परकीयाभिलाषस्य
धर्मत्वम् । तत्करणीभूते प्रकृतिप्रयोगे तु श्येनयाग इव धर्मत्वम् । यानि तु ‘सर्वा-
सामैव योषाणां कौलिकः प्रथमः पति’रित्यादीनि श्यामारहस्यकारैर्लिखितानि वच-
नानि तदर्थनिष्कर्षरीत्या तु धर्मत्वं गुरुमुखादेवावगन्तव्यम् ॥ अत्र त्रिवर्गे मध्यमस्य
कामानन्तरमुपस्थितत्वात्तत्फलेकेषु भूरिषु प्रयोगेषु राजाकर्षणमाह सार्धद्वयेन—राजेति ।
चेदित्यनेनाकर्षणकामनायां सत्यां तदुद्देशेन प्रयोगकरण एवेदं फलं सिध्यति । उत्तरत्र
वक्ष्यमाणानि तु षट्कर्माणि तत्तदुद्देशेन प्रयोगकरणेऽप्यानुषङ्गिकाणि सत्यकामस्यापि
सिध्यन्तीति सूचितम् । राज्ञ आवसथो गृहं खासनस्थलाद्यस्यां दिशि वर्तते तदभिमुख
इत्यर्थः । सामान्यविधानात्प्रागुदङ्मुखतयोः प्राप्तयोरयमपवादः ॥ २६३ ॥ त्रिरात्र-
मित्यत्यन्तसंयोगे द्वितीया । त्रिरात्रपदं चाहोरात्रपरम् । त्रिरात्रमाशौचमित्यादौ तथा
दर्शनात् । तेन नित्यकर्मापि संकोच्य लौकिकमप्यावश्यकमात्रमेव कृत्वाऽनवरतमिदं
चतुर्विंशतिप्रहरपर्यन्तं पठेद्रिति सिध्यति । अतएवावृत्तिसंख्याया नियमः । श्रीदेवी-
ध्याने राजानं पाशेन बध्वाङ्कुशेनाकर्षन्त्याः पूर्वोपस्थिताया देव्या ध्याने तत्पर
आसक्तः । नचैवं पूर्वप्रयोगेण गतार्थता । तत्रैका यामचतुष्टयात्मिका रात्रिरेव कालः
प्राङ्मुखोदङ्मुखतयोर्नियमश्च वैकल्पिकः । अत्र तु त्रयोऽहोरात्राः कालः राजगृहदि-
ङ्मुखत्वनियमश्चेति विशेषता । वस्तुतस्तु कालत एवानयोर्वैलक्षण्यम् । आकृष्यमाण-
दिङ्मुखत्वस्याकर्षणमात्रे आवश्यकतायास्तन्त्रान्तरसिद्धत्वात् । तथाच वामकेश्वरतन्त्रे
‘तदाशाभिमुखो भूत्वा त्रिपुरीकृतविग्रहः । बध्वा तु क्षोभिणीमुद्रां विद्यामष्टशतं जपे’-
दित्यारभ्य ‘भ्रमन्तीं भावयेन्नारीं योजनानां शतैरपि’ इत्यन्तम् । नित्यातन्त्रेऽपि कुरु-
कुल्लापटले ‘विद्यां त्रयोदशार्णां तु तद्दिग्वक्त्रस्त्रिभिर्दिनैः । स्त्रियमाकर्षये’दित्यादि । ज्ञाना-
र्णवेपि ‘तदाशाभिमुखो भूत्वा स्वयं देवीस्वरूपक’ इत्यादि । एवं दक्षिणामूर्तिसंहि-
तादिकमुदाहार्यम् । यो येन मनसोद्दिष्टः स एव राजेत्यर्थः । चोरवदेकाकी नायातीति