सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
काव्यप्रकाश (आचार्य मम्मट - सम्पूर्ण १० उल्लास सटीक)

काव्यप्रकाश (आचार्य मम्मट - सम्पूर्ण १० उल्लास सटीक)

Kavyaprakasha of Mammata with Hindi Commentary

आचार्य मम्मट / पं. विश्वेश्वर सिद्धान्तशिरोमणि द्वारा

DevanagariSanskritpublished616 पृष्ठ

पृष्ठ 381, कुल 616 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 381

328 KĀVYAPRAKĀŚA
स त्वारम्भरतोवश्यमबलं विततारवम् ।
सर्वदा रणमानैषीदवानलसमस्थितः ॥३६२॥
सत्त्वारम्भरतोवश्यमवलम्बिततारवम् ।
सर्वदारणमानैषी दवानलसमस्थितः ॥३६३॥
अनन्तमहिमव्याप्तविश्वां वेधा न वेद याम् ।
या च मातेव भजते प्रणते मानवे दयाम् ॥३६४॥
यदानतो यदा नतो नयात्ययं न यात्ययम् ।
शिवेहितां शिवे हितां स्मरामितां स्मरामि ताम् ॥३६५॥
‘The soul-bird, great and destructive of the annoyers
of the good, was estranged from the mind by the Death-
god, who carries away people without fault, devours
life and strips off all pleasure.’
(3) ‘Satvāraṁbharatovashyam—
abalaṁ vitatāravam
Sarvādāraṇamānaiṣī—
davānalasamasthitaḥ.
Sattvāraṁbharatovashyam—
avalambitatāravam
Sarvadāraṇamānaiṣī
davānālasamasthitaḥ.’
‘The king, quick in action, devoted to Viṣṇu, always
acting rightly, anxious to reach the heart of the people,
and resembling the Submarine Fire,—always brought
his enemies to battle, who were weak and noisy, who had
not been subdued and hence resembled trees still standing
upright.’
(4) vedhā na veda yām
Yā cha māteva bhajate praṇate mānave dayām
(5) ‘Yadānatoyadānato nayātyayaṁ na yātyayam
Shivehitāṁ shive hitāṁ smarāmitāṁ smarāmi tām.’
(4) ‘I meditate upon Pārvatī,—whose immanent