काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)
Kavyamimamsa of Rajasekhara with Hindi Commentary
महाकवि राजशेखर / पं. केदारनाथ शर्मा द्वारा
पृष्ठ 306, कुल 381 में से
संदर्भ में पढ़ेंSEVENTEENTH ADHYĀYA 251
चित्रास्वात्योर्मध्ये एवोदयः। अतस्तन्मध्ये शङ्गुर्गतैव च्छाया भवति + + + + अपि चाभियुक्तो-
पदेशः “चित्रास्वात्योरन्तरालं प्राची” इति। न तदन्तरालमादित्यो जहाति। (कर्कभाष्य. २.)
*[ l. 17. द्विन्नेः (विद्धशाल. I. 11.)
ll. 21–22. For यियासुः and जिहासुः MSS of विवेक read यियासन् and
जिहासन्।
l. 23. पश्य पश्चिमदिगन्तलम्बिना (कुमार. VIII. 32)]
Page. 96.
*[ l. 1. अस्त्युत्तरस्याम्-(कुमार 1.1)
l. 6. यादांसि. (बालरामायण. VII. 45)]
l. 7. Printed editions of the Bālarāmāyaṇa read as वामेन चन्दन-
गिरेरुत दक्षिणेन।
*[ l. 14. Read उत्तरादावप्युत्तरदिगभिधानम्।
l. 15. तत्रागारम् (मेघदूत. II. 12)]
Page. 97.
l. 3. मुरल is a country situated in the southern part of India
according to the geography given on page 93. l. 26.
l. 7. For the country of the Yavanas situated in the western
India, see page 94. l. 5.
ll. 9–12. The readings of this verse in the Viddhasālabhañjikā
(1-25) and the Bālarāmāyaṇa (5-38) are given below for
comparison. Viddhaśālabhañjikā :
साम्यं सम्प्रति सेवते विचकिलं षाण्मासिकैर्मौक्तिकैः
बाह्लीकीदशनव्रणारुणदलैः पत्रैरशोकोऽर्चितः।
शृङ्गालम्बितकोटि किंशुकमिदं किंचिद्द्विवृन्तायते
माञ्जिष्ठैः स्तवकैश्च पाटलतरोरन्यैव काचिल्लिपिः ॥
Bālarāmāyaṇa:-
सूते संप्रति दुग्धमुग्धसुभगं पुष्पोद्गमं मल्लिका
बाह्लीकीदशनव्रणारुणदलैः पत्रैरशोकोऽर्चितः।
शृङ्गाल्लम्बितकोटि किंशुकमिदं किंचिद्द्विवृन्तायते
माञ्जिष्ठैर्मुकुलैश्च पाटलतरोरन्यैव काचिल्लिपिः।
Here Rājaśekhara seems to have introduced a change in his
own verse to suit the context.
l. 15. Hastināpura, where Kurupāṇḍavas ruled, is situated in
the Madhyadeśa according to its situation mentioned on page 94. l. 17.