काव्यालङ्कार (आचार्य भामह - भारतीय काव्यशास्त्र एवं अलङ्कार-सिद्धान्त मूल महाग्रन्थ सटीक)

FIRST PARICCHEDA 7
7. ' रोदसी The heaven and earth. Amara :—द्यावा-
पृथिव्यौ रोदस्यौ द्यावाभूमी च रोदसी. सुकृती Fortunate. For he
enjoys a seat in heaven. विबुधानां इदं वैबुधं पदं The abode
of the gods. किल denotes repute by tradition.
अतोऽभिवाञ्छता कीर्तिं स्थेयसीमाभुवः स्थितेः ।
यत्नो विदितवेद्येन विधेयः काव्यलक्षणः ॥ ८ ॥
8. So one aspiring for a permanent fame last-
ing down to the existence of the Earth, should,
knowing what he ought to do, direct his attempts
towards poetry.
8. स्थेयसी Feminine of स्थेयस् comparative degree
of स्थिर. काव्यं लक्षणं (उद्देश्यं) यस्य सः काव्यलक्षणः In the place of
काव्यलक्षणः there is another reading काव्यलक्ष्मणि.
शब्दश्छन्दोऽभिधानार्था इतिहासाश्रयाः कथाः ।
लोको युक्तिः कलाश्चेति मन्तव्याः काव्यगैर्ह्यमी ॥ ९ ॥
9. Those engaged in poetry should care for
grammar, metres, words and their meanings, sto-
ries drawn from tradition or epics, the practice in
the world, propriety and arts.
9. As to what are the factors that contribute
to good poetry or the equipment of a poet, Mammaṭa
in his Kāvya Prakāśa says शक्तिर्निपुणता लोकशास्त्रकाव्याद्यवेक्ष-
णात् । काव्यज्ञशिक्षयाऽभ्यासः इति हेतुस्तदुद्भवे ॥ Of these शक्ति or
प्रतिभा has been already referred to. लोकशास्त्रकाव्याद्यवेक्षणात्
निपुणता is elaborately given in this verse, and काव्यज्ञ-