कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५)

५५८ कथासरित्सागर
ततः सत्यव्रतोऽप्यावीदसौ देवो वटद्रुमः।
अस्याहुः सुमहावर्त्तमधस्ताद् वडवामुखम् ॥११०॥
एतं च परिखृत्यैव प्रदेशमिह गम्यते ।
अत्रावर्त्ते गतानां हि न भवत्यागमः पुनः ॥१११॥
इति सत्यव्रते तस्मिन् ब्रुवाणेवाम्बुवेगतः ।
तस्यामेव प्रवृत्तं गन्तु तद्वहण दिशि ॥११२॥
तद्दृष्ट्वा शक्तिदेवं स पुनः सत्यव्रतोऽब्रवीत् ।
ब्रह्मन् ! विनाशकालोऽय ध्रुवमस्माकमागतः ॥११३॥
यदकस्मात् प्रवहण पश्यात्रैव प्रमात्यदः ।
शक्यत नैव रोद्धु च कथमप्यधुना मया ॥११४॥
तदावर्त्ते गभीरेऽत्र वयं मृत्योरिवामने ।
क्षिप्ता एवाम्बुनाकृष्य कर्मनैव¹ बलीयसा ॥१५॥
एतच्च नव मे दुःख शरीर कस्य हि स्थिरम् ।
दुःख तु यन्न सिद्धिस्ते कृच्छेऽपि मनोरथः ॥११६॥
तद्यावद् वारयाम्येतन्मुहुः प्रवहण मनाक् ।
तावदस्यावलम्बस्वा शाखां वटतरोबृंहम् ॥११७॥
कदाचिज्जीवितोपायो भवेद् भव्याहृतेस्तव ।
विधिविलासानम्भोधेण तरङ्गानूको हि तकयेत् ॥११८॥
इति सत्यव्रतस्यास्य धीरसत्त्वस्य जल्पतः ।
बभूव निकटे तस्य तरो प्रवहण ततः ॥११९॥
तत्क्षण स कृतोत्कारः शक्तिदेवो विसम्भसः ।
पुप्लुवामग्रहच्छाखां तस्याम्बितटशाखिनः ॥१२०॥
सत्यव्रतस्तु बहुता देहेन वहनेन च ।
परार्थकल्पितनाम विवेश वडवामुखम् ॥१२१॥
शक्तिदेवश्च शाखाभिः पूरिताशस्य तस्य सः ।
आश्रित्यापि तरो शाखां निराशः समचिन्तयत् ॥१२२॥
न तावत्सा च कनकपुरी दृष्टा मया पुरी।
अपदे नद्यता सावहाधग्ग्रोऽप्यय नाशितः ॥१२३॥
यदि वा सततन्न्यस्तपदा सर्वस्य मूर्धनि ।
काम भगवती कम भज्यते भवितव्यता ॥१२४॥
१ भाग्येनेत्यर्थः ।