कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५)

४१ कथासरित्सागर
शमपुष्किरिणीतल्पमध्यास्ते तस्य पादपम् ।
बभौ चातपताम्राक्षसितपक्षेव पद्मिनी ॥१०॥
वत्सराजस्य मृगयावर्णनम्
अन्तरा च विन्ध्याटाप पलालयामकुन्दुरैः ।
स मदान्धगजां भेजे व्याधैर्मृगवाननम् ॥११॥
जघान पद्मकुम्भान्धगहनिबहोग्गरैः ।
तिमिरोधनविराद्धं बरैर्दिग्य मरीचिमान् ॥१२॥
विध्वस्तदृगुतामन्द्रिभृष्णगाग प्रधाविनः ।
बभुः पूर्वाभिभूतानो वराहा मघुभामिव ॥१३॥
रेजुः खड्गिणा भाग्ग मही मण्विणानिनः ।
गतागत्यं तक्षान्दुगगमयुक्ता वनान्त्रिनी ॥१४॥
ध्यासस्तत्रपतद्रायग्रागण्पि मृगाग्निषु ।
गामन्तस्त्रिनिष्पक्षान्तत्रावितुषु सन्तण ग ॥१५॥
दवान इवथ्रे वन तम्मिरन्ध्रस्य बन्धन बागृग ।
गा व्याधपतित्द्रभार्यात्रया मृगयारग ॥१६॥
वत्सराजं प्रति शारदोपदेशः
एव मनाशभोग्य वर्त्तमानं तमत्रतः ।
रात्रानपाग्यानन्तं नान्दा पूर्विम्दगारु ॥१७॥
निरु दप्रमावडर्रणः प्रह्लद निरुः ।
कृतार्थारम्भसंस्याभित्रा यान्तमालि ॥१८॥
स मने गर्वभार्यान्त्या तृणमप्रय भभताः ।
प्रात राज्ञिध विष्वत रात्रान ततमन्तत ॥१९॥
रुमण्डतकथा
शृणु यत्नभवम्य वमन्धरः समाद्रम यः ।
बभूव राजसिंहस्य स मन्त्री पूर्वजन्मसु ॥
सस्य गदः सुहृद् व्यास प्रास भन्म वभवतुः ।
एता दृश्य निष्पाप च ब्रह्मा सत्य सुरोत्तमः ॥
स चात्र गूर्भदामापि विप्रगोपाङ्गसम्भूतः ।
तस्य वत्सेश्वरोऽभूत् कृतकृत्यः सहायवान् ।