कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५)

२६६ कथासरित्सागर
वसन्तक-विकारादथ न ते व्यालोषिता मुहुः ।
मुखे तस्या वियोगिन्या स्मितस्यावसरं ददुः ॥४६॥
अत्रान्तरप्रविदूरतू भ्रान्त्वाखेटकभूमिषु ।
वत्सराजश्चिरादागात्सायं लावाणकं पुनः ॥४७॥
भस्मीभूतमपश्यच्च सप्रान्तःपुरमग्निना ।
देवीं दग्धां च शुश्राव मन्त्रिभ्यः सवसन्तकम् ॥४८॥
श्रुत्वैव चापतद् भूमौ मोहेन हृतचेतनः ।
तद्दुःखानुभव-क्लेशमपाकर्तुमिवेच्छता ॥४९॥
क्षणाच्च लब्धसंज्ञन् प्रजावाल हृदयं शुचा ।
आविष्ट इव सम्प्रत्य-देवी-दाहैकगाग्निना ॥५०॥
विरुरोद च दुःखार्तो देहत्यागकसम्मुखः ।
क्षणान्तरे स भूपतिः संस्मृत्यैतद्व्यचिन्तयत् ॥५१॥
विद्याधराधिपः पुत्रो वश्यास्तस्या भविष्यति ।
एतन्मे नारदमुनिर्भाषितं स्म न च तन्मृषा ॥५२॥
कश्चित्काल च दुःख मे तेनैव मुनिनोदितम् ।
गोपालकस्य भ्रातस्य शोकः स्वल्प इवेक्ष्यते ॥५३॥
यौगन्धरायणादीनां न चापामतिदुःखिता।
दृश्यते तेन जाने सा देवी जीवत्यशङ्कन ॥५४॥
इय किमपि नीतिस्तु प्रयुक्ता मन्त्रिभिर्भवत् ।
अतो मम भवेज्जातु तया देव्या समागमः ॥५५॥
तत्पक्ष्याम्यत्र पर्यन्तं पर्यालोच्य स भूपतिः ।
निदधे हृदये धैर्यं बोध्यमानश्च मन्त्रिभिः ॥५६॥
गोपालकश्च संविश्य सद्ययावस्तु तत्क्षणम् ।
प्रजिघाय शतंपचार भृतिहेतोरलक्षितम् ॥५७॥
एवं गते स्ववृत्तान्ते लावाणकगतस्तदा ।
गत्वा मगधराजाय चारैः सर्वं निवेदितम् ॥५८॥
स तद्बुद्ध्वैव कालज्ञो वत्सराजाय तां सुताम् ।
दातुं पद्मावतीमेच्छत्पूर्वं सन्मन्त्रिणागिताम् ॥५९॥
ततो दूतमसन्नमभं वत्सेश्वराय सः ।
यौगन्धरायणायापि सन्दिवेश यधप्सितम् ॥६०॥
यौगन्धरायणोऽप्या च वत्सक्षोऽङ्गीचकार तत् ।
प्रच्छावितेतदर्थं स्याद्देवी जीविति चिन्तयन् ॥६१॥