कामिक आगम: पूर्व भाग (अष्टाविंशति मूल शैव आगमों का प्रथम एवं सर्वोच्च आगम महाकोश)

२७ ग्रामादिविन्यास विधिः
28 GRA'MA'DI VINYA'SA VIDHIH
29 Specific Rules for the Allocation of Sites in the
Villages and Other Settlements
विन्यासस्य विशेषोऽयं ग्रमादीनां इहोच्यते ।
ग्रामश्शरीरमङ्गं स्याद्देवमर्त्यपरिग्रहः ।। १
उपाङ्गमिति बोद्धव्यं विमानभवनादिकम् ।
vinya'sasya vis'es''oyam gra'ma'di'na'm ihocyate /
gra'mas' s'ari'ram an'gam sya'd devamartya parigrahah // 1
upa'n'gam iti boddhavyam vima'na bhavana'dikam /
Significant rules for the allocation of sites applicable to the villages and other
settlements are now told. A village or city is considered in terms of body,
major limbs and minor limbs( s'ari'ra, an'ga and pratyan'ga). The sites occupied
by the deities constitute the main body(s'ar'i'ra). The sites occupied by the
people are considered to be the major limbs(an'ga) of the village or city. The sites in
which storied buildings and mansions have been constructed are considered to be the
the minor limbs(upa'n'ga) of the village or city.
पदप्रस्तरसूत्रे वा मध्यसूत्रद्वयेऽपि च ।। २
कर्णसूत्रद्वये चापि उपाङ्गं नैव कारयेत् ।
वीथ्यन्तरे गृहश्रेण्यां सीम्नि वा सूत्रवर्धनम् ।। ३
यथाभवेत्तथा कार्यं न कार्यं सूत्रपीडनम् ।
दण्डच्छेदो न कर्तव्यो ग्रामे वापि गृहायतौ ।। ४