कामिक आगम: पूर्व भाग (अष्टाविंशति मूल शैव आगमों का प्रथम एवं सर्वोच्च आगम महाकोश)

hasta’rdha’ya’mana’hogra na’hastatpa’dapa’dayuk /
eka’n’gula ks”aya’da’yo mu’lana’ho vidhi’yate // 14
bra’hman.a’di caturvarn.a kramen.a parikalpayet /
The gnomon whose length is 12 an’gulas , whose bottom is with the thickness
of 3 an’gulas and whose top is with the height of 3 an’gulas is recommended for
the bra’hman.as. For the ks”atriyas, vais’yas and s’u’dras, the length, thickness
and top of the gnomon are to be reduced by one an’gula in due order.
देवादीनां शिरोऽग्रं स्याद् द्विजादीनां छत्रसन्निभम्।। १५
कुशकीचक पत्राभं भूपानां वैश्यजन्मनाम्।
कदलीमुकुलाग्रं स्याच्छूद्राणां मण्डलाग्रकम्।। १६
deva’di’na’m s’irogram sya’d dvija’di’na’m chatra sannibham // 15
kus’a ki’caka patra’bham bhu’pa’na’m vais’ya janmana’m /
kadali’mukula’gram sya’c chu’dra’n.a’m man.dala’grakam // 16
For the deities, the top of the gnomon should be like the tip of an arrow. For the
bra’hman.as, the top of the gnomon should be in the form of umbrella. For the
ks”hatriyas, it should be like the leaf of darbha or bamboo. For the vais’yas, it
should be like the bud of plantain flower. And for the s’u’dras, it should be in
the form of triangle.
बैल्वं कीलं सुराणां स्यात् खादिरं सालमाग्रजम्।
आसनं वाकुलं राज्ञां तैन्तुकञ्चापि खादिरम्।। १७
कीलं विशाञ्च शूद्राणाम् सर्वसामान्यमेव वा।
योजयेद्देशिको धीमान् ख्यात शङ्खौ पुरातने।। १८
bailvam ki’lam sura’n.a’m sya’t kha’diram sa’lama’grajam /
a’sanam va’kulam ra’jn”a’m taintukan”ca’pi kha’diram // 17
ki’lam vis’a’m ca s’u’dra’n.a’m sarva sa’ma’nyameva va’ /
yojayed des’iko dhi’ma’n khya’ta s’an’kau pura’tane // 18