जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

वियोनिजन्माध्यायः ॥ ३ ॥ ८१
अथ जन्मनि पितुर्बद्धत्वादि ।
क्रूरर्क्षगतावशोभनौ सूर्याद्द्यूननवात्मजस्थितौ ।
बद्धस्तु पिता विदेशगः स्वे वा राशिवशात्तथा पथि ॥ ६० ॥
इदानीं पितुर्बद्धयोगमाह । अशोभनौ= पथि बद्धयोगः ।
द्वौ पापग्रहौ (शनिभौमौ) पापग्रहराशिगतौ
सूर्यात्सप्तम-नवम-पञ्चमभावानामन्यतमगतौ
च भवेतां तदा जातकस्य पिता राशिविशाद्
विदेशगो वा स्वदेशेऽथवा पथि = माग बद्धो
(कारागारादौ) भवति । इदमुक्तं भवति । सूर्ये
चरराशौ विद्यमाने विदेशे, स्थिरराशौ स्वदेशे,
द्विस्वभावे च पथि=मार्गे बद्धो भवतीति ॥ ६० ॥

+-----------------------------+
|    \   ३   /     \ श. १ /   |
|  ४  \     /   २   \    / १२ |
|      \   /         \  /     |
|-------X-------------X-------|
|       |             |       |
|       |   मं. ५     |  ११   |
|       |             |       |
|-------X-------------X-------|
|  ६   / \     ८     / \  १०  |
|     /   \         /   \     |
|    /  ७  \       / ९ सू.\   |
+-----------------------------+

पापग्रहकी राशि ( १। ५ । ८ । १० । ११ ) में दो पापग्रह हों और सूर्यसे सप्तम नवम
या पंचम भाव में हों तो जन्मके समय बालकके पिताको बन्धनमें जाने । यदि सूर्य चर-
राशिमें हो तो परदेशमें पिता बँधा है । स्थिर राशिमें हो तो स्वदेशमें, द्विस्वभाव राशिमें
हो तो मार्गमें बँधा है, ऐसा कहे ॥ ६० ॥
अथ जन्मदेशाः ।
पूर्णे शशिनि स्वराशिगे सौम्ये लग्नगते शुभे सुखे ।
लग्ने जलजेऽस्तगेऽपि वा चन्द्रे पोतगता प्रसूयते ॥ ६१ ॥
आप्योदयमाप्यगः शशी सम्पूर्णः समवेक्षतेऽथवा ।
मेषूरणबन्धुलग्नगः स्यात् सूतिः सलिले न संशयः ॥ ६२ ॥
उदयोडुपयोर्व्ययस्थिते गुप्त्यां पापनिरीक्षिते यमे ।
अलिकर्कियुते विलग्नगे सौरे शीतकरेक्षितेऽवटे ॥ ६३ ॥
मन्देऽब्जगते विलग्नगे बुधसूर्येन्दुनिरीक्षिते क्रमात् ।
क्रीडाभवने सुरालये जननं* चोखरभूमिषूदिशेत् ॥ ६४ ॥
खलभगं प्रेक्ष्य कुजः श्मशाने रम्ये सितेन्दू गुरुरग्निहोत्रे ।
रविर्नरेन्द्रामरगोकुलेषु शिल्पालये ज्ञः प्रसवं करोति ॥ ६५ ॥
राश्यंशसमानगोचरे मार्गे जन्म चरे स्थिरे गृहे ।
स्वक्षांशगते स्वमन्दिरे बलयोगात्फलमशकर्त्तयोः ॥ ६६ ॥
इदानीं जातकस्य जन्मप्रदेशज्ञानमुच्यते । पूर्णश्चन्द्रः कर्कटस्थः, सौम्यः=बुधो लग्नगतः,
शुभः=बृहस्पतिरेव चतुर्थगतः ( शुभे शुक्रस्यापि ग्रहणे चतुर्थे भवने सूर्याज्ज्ञशुक्रौ भवतः
कथमित्यापत्तिः स्यात् । यतः शुक्रबुधौ सूर्यादग्रे पृष्ठे च राशिचतुष्काभ्यन्तर एव सदा
अवत एव नियमः ) स्यात्तदा अथवा जलजराशौ लग्ने तस्मात्सप्तमे भावे चन्द्रः पूर्णोऽपूर्णो
वा भवेत्तदा पोते ( नौकायाम् ) प्रसवो भवतीति ज्ञेयम् ( योगद्वयम् ) ॥ ६१ ॥
जलचरराशिगतश्चन्द्रो जलचरं लग्नञ्च भवति, अथवा पूर्णचन्द्रो जलचरलग्नं पश्यति,
अथवा जलचरलग्नात् चन्द्रः प्रथमे, चतुर्थे, दशमे वा भवेत्तदा सलिले = जलसन्निधौ सूति-
र्निश्चयेन वाच्येति योगत्रयम् ॥ ६२ ॥
यमे = शनौ लग्नचन्द्राभ्यामेकत्र स्थिताभ्यां द्वादशे भावे वर्त्तमाने तस्मिन् पापग्रहेणा-
* 'सोखरभूमिषु च प्रसूयते' इति पाठान्तरम् ।