हस्त्यायुर्वेद: गजशास्त्र (पालकाप्य मुनि - सम्पूर्ण गज-चिकित्सा, शरीर-रचना एवं मत्त-गज प्रबन्धन)
Hastyayurveda Gajashastra of Palakapya Muni with Commentary
पालकाप्य मुनि (सम्पादक: पं. शिवदत्त शर्मा) द्वारा
नवोदकाभिवृष्टायाः पृथिव्या गन्धवद्भवेत् ॥
(* नृपस्य विजयं विद्याच्छीघ्रोत्थानो विधूमतः ॥ १३५ ॥
अनिर्गते राजैनाग ...........रणाद्यदि ॥
पांशुर्मनुष्यो वत्सो वा ज्ञापि वा पुरुषर्षभः ॥ ३६ ॥
" विद्याद्राज्ञां सु भयं सारोहपरिकर्मणाम् ॥
. पुरोहितविनाशाय तं निमित्तं विनिर्दिशेत् ॥ ३७ ॥
शान्त्यर्थं तस्य पापस्य विधिमन्यं समाचरेत् ॥ )
ऐरावतं समारुह्य यथेन्द्रेण पुराजितः ॥ ३८ ॥
जयतां पार्थिवांश्चांस्तूंस्तवामारुह्य यथा रणे ॥
यदि दक्षिणगन्धस्य शस्तं चंक्रमणं भवेत् ॥ ३९ ॥
नागराजस्य नृपतेर्भूलाभं तत्र निर्दिशेत् ॥
शत्रुहानिं विजानीयाद्वामक्रान्ते विपर्ययः ॥ १४० ॥
छत्रध्वजपताकानामुल्कानां दर्शनं तथा ॥
भेदेन कलशानां च सत्पोत्राणां च छेदने ॥ ४१ ॥
धात्रीघातो विजानीयात्तस्मिन्नुत्पातदर्शने ॥
तोरणाद्वारमाप्नोति यदि नागो निवर्तते ॥ ४२ ॥
क्रोधाभिभूतः स गजो विनश्यति न संशयः ॥
श्रद्धया तु हविःशेषे पिण्डे भुक्ते यदा गजः ॥ ४३ ॥
महासुभिक्षं जानीयाद्दुर्भिक्षं छर्दनाद्भवेत् ॥
महद्भयं तत्र भवेत्तस्मिन्नुत्पातदर्शने ॥ ४४ ॥
'समः स्निग्धोऽनुनादी च गम्भीरः पण्डितस्तथा ॥
वारणाय यदा शब्दस्तद्वैध्वजयलक्षणम् ॥ १४५ ॥
भिन्नोऽल्पशब्दो रूक्षश्च भेरीजर्जरनिस्वनः ॥
वादित्राणां यदा शब्दस्तदा न जयकल्पते(?) ॥ ४६ ॥
विस्वरं रवते भूमिः कम्पते स्फटते तथा ॥
• नीराज्यमाने
३६ गजशान्त्यध्यायः ] हस्त्यायुर्वेदः । ७१७
आयुर्वेदस्त्विहाध्याये वारणानां समाप्यते ॥
चतुर्थे चोत्तरं स्थानं परिचारमिसंज्ञितम् ॥ ४९ ॥
यस्त्वस्त्रं निखिलं वैद्यः शास्त्रं वेत्ति ससंग्रहम् ॥
यथावत्सपरीवारं प्रापणे न . स मुह्यति ॥ १५० ॥
तस्य राज्ञो गजा नित्यं हस्ते देश जिगीषुणा ॥
स च योग्यः क्रियां कर्तुं वारणानां भिषग्वरः ॥ ५१ ॥
शुभविधिमनुसृत्य यश्चिकित्सां
निपुणमतिर्नियतं करोति वैद्यः ॥
स भवति सततं नृपेण पूज्यः
कृतमति(?) विबुधः समीक्ष्य नागान् ॥ ५२ ॥
इति राजकुलप्रदिशं चिकित्सा-
मृषिऋषभः स चकार पालकाप्यः ॥
तनुरुहचरणाय पृच्छते मां
सुरपतितोयधनेश्वरोपमाय ॥ १५३ ॥
इति श्रीपालकाप्ये हस्त्यायुर्वेदे महाप्रवचने वृद्धोपदेशे
उत्तराभिधाने परिवारचतुर्थस्थाने षट्त्रिंशो
गजशान्त्यध्यायः ॥ ३६ ॥
॰ परिसमाप्तेयं पालकाप्यविरचिता हस्त्यायुर्वेदसंहिता ।
The provided image appears to be completely blank/empty (no text or content is visible). Please provide or re-upload an image containing the text you would like transcribed.
The provided image is completely blank (solid white) and contains no visible text, Sanskrit verses, or diagrams to transcribe.
Please re-upload or provide a clear image containing the text page.
The provided image is completely blank (white) and does not contain any text, shlokas, or illustrations to transcribe. Please upload an image with visible text or content.
The provided image appears to be completely blank (solid white) with no visible text, diagrams, or content to transcribe.
Please re-upload or provide a clear image containing the text you would like transcribed.
The provided image is completely blank and contains no text to transcribe. Please upload a clear image containing the text you would like transcribed.
The provided image is completely blank (solid white) and contains no visible text or content to transcribe.