सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 85, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 85

३६ श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [ सर्गः
क्रमागतोदयस्थानं भास्वान् लब्ध्वा स वाग्भटः ।
कान्कान्भूमीभृतो नैव पादाक्रांतानरीरचत् ॥ १२८ ॥
निवेश्य देशसीमासु चतुर्दिक्षु बलं निजं ।
सुखं द्वादशवर्षाणि स्वयं राज्यं स तेनिवान् ॥ १२९ ॥
तस्मिन्स्वर्लोकलोलाक्षी—कटाक्षविशिखावलैः ।
वीरयोगव्रतावाप्यां वेध्यतामुपचालरे ॥ १३० ॥
तन्नंदनो जगन्नेत्रा—नंदनश्चंदनद्रुवत् ।
जैत्रप्रतापः श्रीजैत्रसिंहोऽभूद्भूमिबल्लभः ॥ १३१ ॥ युग्मं
समूलकार्षकषिता—ऽन्यायसंतमसोदयः ।
तिग्मांशुरिव लोकानां यः प्रियं भावुकोऽभवत् ॥ १३२ ॥
सद्वंशस्यापि यच्चाप—दंडस्पाहो अनौचिती ।
जग्राह दोषमेवास्य समाजे संगते द्विषां ॥ १३३ ॥
बिभ्रत्सदानभोगत्वं सुमनःश्रेणिसेवितः ।
शचीवरयितुर्लीलां यो भूमिष्ठोप्यचूचुरत् ॥ १३४ ॥
कर्णजाहं जगाहाने शौर्ये यद्दुजदंडयोः ।
चकंपिरे शिरांसि द्राक् दृढानामपि भूभृताम् ॥ १३५ ॥
यदातंकतमग्रस्ते शत्रुशौर्यनभोमणौ ।
व्यक्तं शोकतमोभासी तन्नारीणां कचच्छलात् ॥ १३६ ॥
सद्वंशस्याप्यैकमत्यं न यच्चापस्य यस्य च ।
पृष्ठं यद्युध्यदात्माच्यः परेषां न पुनः परः ॥ १३७ ॥
अगण्यपुण्यलावण्य—रसप्रसरसारणिः ।
हीरादेवीति तस्यासी त्प्रेयसी श्रेयसी गुणैः ॥ १३८ ॥
सौंदर्येण जिता यस्या रतिस्तामेव भेजुषी ।
जगदे वह्निदग्धस्य शरणं वह्निरेव वा ॥ १३९ ॥
भुंजाना भूभुजा साकं सा कंदर्परसं भृशं ।
शुभं गर्भं दधातिस्म विस्मयैकपदं सतां ॥ १४० ॥