सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

Hammira Mahakavya with Hindi Commentary

नयचन्द्र सूरि / डॉ. दशरथ शर्मा द्वारा

DevanagariSanskritpublished185 पृष्ठ

पृष्ठ 76, कुल 185 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 76

४ ] तज्जन्मवर्णनम् २७
इति तासां स्फुरद्वासो नाट्यं पश्यन्नहर्निशं ।
क्षणमात्रमपि त्यक्तुं नालंभूष्णुरभूदयं ॥ १२ ॥
ततोऽसौ गीतनृत्तादि—दक्षदानपरायणः ।
मितंपचत्वं शिश्राय सेविनां जीविकार्पणे ॥ १३ ॥
वार्तामलभमानास्ते तस्य सेवामहासिनुः।
स्वार्थसिद्धिं विना कोपि किं स्यात्कस्यापि सेवकः ॥ १४ ॥
राज्यस्थितिं तथाभूतां दर्शदर्शं प्रजा अपि ।
विरज्यंतेस्म तस्मात् द्वाग् स्त्रितमा दुर्भगादिव ॥ १५ ॥
एतत्स्वरूपं विज्ञाय प्राग्वैरी शकनायकः ।
ससैन्योभ्येत्य दिल्लीतो देशसीमानमानशे ॥ १६ ॥
काकनाशं ततो भीत्या प्रनष्टजनताननात् ।
सौख्यसर्वंकषं श्रुत्वा गमनं शत्रुभूपतेः ॥ १७ ॥
आरभ्य पृथ्वीराजेंद्र—नाकलोकातिवासरं ।
अकृत्यमिति संत्यक्त—शकाननविलोकनः ॥ १८ ॥
सांतःपुरपुरंध्रीक स्ततोऽसौ ज्वलने विशत् ।
भाविनी यादृशी कीर्ति र्मतिः स्यात्तादृशी नृणां ॥ १९ ॥
त्रिभिर्विशेषकं
नाकलोकं पृणे ऽमुष्मि नम्लासीत्तत्परिच्छदः ।
अस्तंगते जगद्दीपे स्मेरः किं कमलाकरः ॥ २० ॥
अपुत्रत्वेन भूभर्तुः शत्रोरागमनेन च ।
चिंताचांतहृदो बाढं मंत्रयंति स्म मंत्रिणः ॥ २१ ॥
अपत्यं भूपतेर्नास्ति भटा न च रणोद्धताः ।
विपक्षस्तु महावीर्यः कथं रक्षिष्यते पुरं ॥ २२ ॥
तत् त्यक्त्वा नीवृतं यामो रणस्तंभपुरं प्रति ।
सूरोपि बलवैकल्यात् श्रयेत् द्वीपांतरं न किं ॥ २३ ॥