सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
गुप्त अभिलेख संग्रह (जे. एफ. फ्लीट - गुप्त सम्राटों एवं परवर्ती नरेशों के ऐतिहासिक पाषाण व ताम्रलेख)

गुप्त अभिलेख संग्रह (जे. एफ. फ्लीट - गुप्त सम्राटों एवं परवर्ती नरेशों के ऐतिहासिक पाषाण व ताम्रलेख)

Inscriptions of the Early Gupta Kings by J.F. Fleet (CII Vol III)

जॉन फेथफुल फ्लीट (Corpus Inscriptionum Indicarum Vol III) द्वारा

DevanagariSanskritpublished691 पृष्ठ

पृष्ठ 573, कुल 691 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 573

THE GUPTA INSCRIPTIONS; No. 80, PLATE XLIV. 289

5 nâṁ samâhlâdana-karas=samutkhât-âśêsha-ripur-âśâvatâm=aprârtthita-phala-pradô dîn-ânâth-âtura-dayâluḥ=paramamâhêśvarô=ti-vra(bra)hmanyaḥ=parârtthy(rtth)-aika-ratô mahâsâmanta-
6 mahârâja-śrî-Samudrasênô jananî-śrî-Mihiralakshmyâ dharmm-ârtthaṁ bhagavatas=Tripurântakasya lôk-âlôka-karasya praṇat-ânukampinas=sarvva-duḥkha-kshaya-karô¹ Kapâlê-
7 śvarê jananî-pratishṭhitasya śrî-Mihirêśvarasya Kapâlêśvara-vva(ba)li-charu-sat[t*]ra-srag-dhûpa-dîpi(pa)-dânâya satataṁ śîrṇṇa-khaṇḍa-sphuṭita-sâdhanâya cha Ni-
8 rmmand-âgrahâr-Âtharvvaṇa-vrâ(brâ)hmaṇa-stômâya Sûlisagrâma-navavaidila-karmm-ânta-Vakkhalika-kuṭumvi(mbi)nâ dvêsa-bhûmî-paryantâ paribhûta-nâmnâ Phakkas=cha Tâlâpura-
9 ka-kuṭumvi(mbi)nâ dvêsa-bhûmî s-ôdraṅgâ sa-sîm-ânta-paryantâ Sulabhaka-kuṭumva(mba)-Dinna-kuṭumva(mba)ś=cha | Kapâlêśvara-dêvasya pûrvva-pratishṭhâyâṁ mahârâja-Śarvvavarmmêṇa² bhûmî dattâ | Sûlisagrâmasya śrî-Mihi-
10 ralakshmyâ dattasya sam-audaka-jaṅgala-bhûmî-samêtaṁ=aśêshaṁ sa-prativâsi-jana-samêtaṁ s-ôdraṅga[ṁ*] sva-sîmâ-tṛiṇa-kâshṭha-prasravaṇa-yûtî(ti)-paryantaṁ dêvâgrâhâratvên=â-cha-
11 ndr-ârkka-târâ-samakâlînaṁ pratipâdayati sma [||*] Viditv=aitad=râjabhis=tad-âśri(śri)tajanên-âdhikṛit-ânadhikṛitêna hitam=ichchhatâ pratipâlanîyâ [|*] yô=nyathâ kuryât=paripanthanâm=apaha-
12 raṇa-pîḍ-ôpadravaṁ vâ sa pañchabhir=mmahâpâtakair=upapâtakaiś=cha saṁyuktas=syât || Uktañ=cha [|*] Va(ba)hubhir³=vvasudhâ bhuktâ râjabhis=Sagar-âdibhi[ḥ*] yasya yasya yadâ bhûmis=tasya tasya tadâ
13 phalaṁ [||*] Shashṭiṁ varsha-sahasrâṇi svarggê môdati bhûmi-daḥ âchchhêttâ ch=ânumantâ cha tâny=êva narakê vasêt [||*] Sva-dattâṁ para-dattâṁ=vâ yô harêta vasundharâṁ shashṭi-varsha-
14 sahasrâṇi vishṭhâyâṁ jâyatê kṛimir=iti || Dûtô=tra Nihilapati-Kuśalaprakâśaś=cha | lêkhakô=tra Udyôta-arkkas⁴=cha gaṇasrôstha⁵ [||*] Saṁvat 6 Khê⁶ śu di 10 1 [||*]
15 Râshṭra-samêtasy=â(ê)yaṁ datti[ḥ*] paripâlyâ || Ai(?)ṅgi(?)k=âttra udyâ(?)na(?)-sthâvara-vâdittra-ka(?)viśva-sa(?)hadra upalava⁷
16 kagalalañcha(?)ṭika dva⁸ya(?) Mihî(hi)ralakshmî(kshmî)-pratipâd[i*]ta iti [||*]

TRANSLATION.

Born in the lineage of the famous kings ............ there was the Mahâsâmanta and Mahârâja, the illustrious Varuṇasêna, whose fame stretched out over the


¹ Read karasya.
² Read śarvvavarmmaṇâ.
³ Metre, Ślôka (Anushṭubh); and in the following two verses.
⁴ Read udyôtârkkaś.
⁵ This seems to be intended for gaṇa-śrêshṭhaḥ.
⁶ This is what is engraved. But of course it is a mistake for vai, i. e. vaiśâkha; and it is easy to see how the engraver made the mistake in copying from the draft before him.
⁷ The mark that follows this va is a fault in the copper, making a hole right through it.
⁸ The mark before this dva is a fault in the copper, making a hole right through it.
20,