सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
गुप्त अभिलेख संग्रह (जे. एफ. फ्लीट - गुप्त सम्राटों एवं परवर्ती नरेशों के ऐतिहासिक पाषाण व ताम्रलेख)

गुप्त अभिलेख संग्रह (जे. एफ. फ्लीट - गुप्त सम्राटों एवं परवर्ती नरेशों के ऐतिहासिक पाषाण व ताम्रलेख)

Inscriptions of the Early Gupta Kings by J.F. Fleet (CII Vol III)

जॉन फेथफुल फ्लीट (Corpus Inscriptionum Indicarum Vol III) द्वारा

DevanagariSanskritpublished691 पृष्ठ

पृष्ठ 299, कुल 691 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 299

THE GUPTA INSCRIPTIONS; No. 18, PLATE XI. 83
mûrt-tir=abhibhâty=an-alaṁkṛitô=pi rûpêṇa yaḥ=kusumachâpa iva dvitîyaḥ ||
Vaidhavya¹-tîvra-vyasana-kshatânâṁ
16 smri(smṛi)tvâ yam=adyâpy=ari-sundarîṇâṁ | bhayâd=bhavaty=âyata-lôchanânâṁ
ghana-stan-âyâsa-karaḥ prakampaḥ || Tasminn²=êva kshitipati-vri(vṛi)shê
Barhdhuvarmmaṇy=udârê samyak-sphîtaṁ Daśapuram=idaṁ pâlayaty=
unnat-âṁśê | śilp-âvâptair=ddhana-samudayaiḥ paṭṭavâyair=udâraṁ
śrêṇîbhûtair=bbhavanam=atulaṁ kâritaṁ
17 dîpta-raśmêḥ || Vistîrṇṇa³-tuṅga-śikharaṁ śikhari-prakâśam=abhyudgat-êndv-
amala-raśmi-kalâpa-gauraṁ | yad=bhâti paśchima-purasya nivishṭa-
kânta-chûḍâmaṇi-pratisaman=nayan-âbhiramaṁ || Râmâ-sanâtha-[ra]chanê
dara-bhâskar-âṁśu-vahni-pratâpa-subhagê jala-lîna-mînê | chandrâṁśu-
harmyatala-
18 chandana-tâlavṛinta-hâr-ôpabhôdha(ga)-rahitê hima-dagdha-padmê || Rôddhra-
priyaṅgu-taru-kuṇḍalatâ-vikôśa-pushp - âsava - pramud[i]t - âli - kal - âbhirâmê |
kâlê tushâra-kaṇa-karkkaśa-śîta-vâta-vêga-praṇṛitta-lavalî-nagan-aikaśâkhê ||
Smara⁴-vaśaga-taruṇajana-vallabhâṅganâ-vipula-kânta-pîn-ôru-
19 stana-jaghana-ghan-âliṅgana-nirbhartsita-tuhina-hima-pâtê || Mâlavânâṁ⁵
gaṇa-sthityâ yât[ê] śata-chatushṭayê | tri-navaty-adhikê=bdânâm=ri(ṛi)tau
sêvya-ghana-svanê || Sahasya-mâsa-śuklasya praśastê=hni trayôdaśê |
maṅgal-âchâra-vidhinâ prâsâdô=yaṁ nivêśitaḥ || Bahunâ samatîtêna
20 kâlên=ânyaiś=cha pârtthivaiḥ | vyaśîryyat=aika-dêśô=sya bhavanasya tatô=
dhunâ || Sva-yaśô-v[r]i(vṛi)ddhayê sarvvam=aty-udâram=udârayâ saṁskâ-
ritam=idaṁ bhûyaḥ śrêṇyâ bhânumatô gṛihaṁ || Aty⁶-unnatam=
avadâtaṁ nabha[ḥ]-spriśann=iva⁷ manôharaiḥ śikharaiḥ | śaśi-bhânvôr=
abhyudayêshv=amala-mayûkh-âyatana-
21 bhûtaṁ || Vatsara-śatêshu pañchasu viśaṁty⁸-adhikêshu navasu ch=
âbdêshu | yâtêshv=abhiramya-Tapasya-mâsa-śukla-dvitîyâyâṁ || Spashtair⁹=
aśôkataru-kêtaka-sinduvâra-lôlâtimuktakalatâ-madayantikânâṁ | pushp-
ôdgamair=abhinavair=adhigamya nûnam=aikyaṁ vijṛimbhita-śarê Hara-
pû(dhû)ta-dêhê ||
22 Madhu¹⁰-pâna-mudita-madhukara-kul-ôpagîta-nagan(ṇ)-aika-pṛithu-śâkhê | kâlê
nava-kusum-ôdgama-dantura-kâmta-prachura-rôddhrê || Śaśin=êva nabhô
vimalaṁ kaus[t]ubha-maṇin=êva Śârṅgiṇô vakshaḥ | bhavana-varêṇa
tath=êdaṁ puram=akhilam=alaṁkṛitam=udâram || Amalina¹¹-śaśi-
23 lêkhâ-danturaṁ piṅgalânâṁ parivahati samûhaṁ yâvad=Îśô jaṭânâṁ |
vikaṭa-kamala-mâlâm=aṁsa-saktâṁ cha Śârṅgî bhavanam=idam=udâraṁ

¹ Metre, Upajâti of Indravajrâ and Upêndravajrâ.
² Metre, Mandâkrântâ.
³ Metre, Vasantatilaka; and in the next two verses. ⁴ Metre, Âryâ.
⁵ Metre, Ślôka (Anushṭubh); and in the next three verses.
⁶ Metre, Âryâ; and in the next verse.
⁷ spriśan is the nominative singular of the masculine; whereas the neuter spriśat, in apposition
with gṛihaṁ, is what is required. This, however, would not suit the metre. The only emendation
that suits the metre, is to alter the construction and read nabhaḥ spriśat=iva.
⁸ Read viṁśaty. ⁹ Metre, Vasantatilaka.
¹⁰ Metre, Âryâ; and in the next verse. ¹¹ Metre, Mâlinî.
M 2.