सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

Gadanigraha of Acharya Sodhala with Commentary

आचार्य सोढल द्वारा

DevanagariHindipublished286 पृष्ठ

पृष्ठ 108, कुल 286 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 108

९० आयुर्वेदियग्रन्थमाला । [चूर्णाधिकारः
प्रसेकमरुचिं मूर्च्छां हृल्लासं मन्दवह्निताम् ।
रक्तपित्तं परीसर्पं श्वयथुं च नियच्छति ॥ २१३ ॥
शोफे पाठाद्यं चूर्णम् ।
पाठा सकुष्णा गजपिप्पली च निदिग्धिका नागरचित्रकौ च ।
सपिप्पलीमूलमजाजीरात्रिमस्तं च चूर्णं सुखतोयपीतम् ।
हन्यात्रिदोषं चिरजं च शोफं कुष्ठं च चूर्णस्य हि सुप्रयोगात् २१४
कुष्ठे बाकुचिकाद्यं चूर्णम्
बाकुची त्रिफला वह्निर्भल्लातं च शतावरी ।
सिन्दुवारोऽश्वगन्धा च निम्बः पञ्चाङ्गसंयुतः ॥२१५॥
मासैकं भक्षितं हन्ति चूर्णमेषां समांशकम् ।
सर्वकुष्ठानि वातांश्च रोगिणां नात्र संशयः ॥ २१६ ॥
कुष्ठे पृथुनिम्बपञ्चकं चूर्णम् ।
काले त्वक्छदसारबीजकुसुमैर्निम्बस्य तुल्यांशकैः
कृत्वा चूर्णमदः कटुत्रिकनिशाधात्र्यक्षपथ्यायुतैः ।
पञ्चारिष्टमिदं पयोमधुघृतैरुष्णाम्बुना वा पुमान्
पीत्वा कासगरप्रमेहपिटिकाकुष्ठादिभिर्मुच्यते ॥ २१७॥
कुष्ठे बृहत्पञ्चनिम्बकं चूर्णम् ।
रसायनं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मणाऽमिततेजसा ।
प्रोक्तं यच्च्यवनादिभिरुपयुक्तं महर्षिभिः ॥ २१८ ॥
पुष्पकाले तु निम्बस्य कुसुमानि समाहरेत् ।
फलकाले फलं चैव मूलं पत्रं त्वचं तथा ॥ २१९ ॥
चित्रकोऽथ विडङ्गानि व्याधिघातकशक्रजौ ।
भल्लातकं हरीतक्यः शुण्ठी चामलकैः सह ॥ २२० ॥
श्वदंष्ट्रा लोहचूर्णं च भृङ्गरस्वरसाभावितम् ।
अरिष्टखदिराभ्यां च भावयेत्पञ्चनिम्बकम् ॥ २२१ ॥
भावयित्वा पुनः पिष्टमेकस्थाने च कारयेत् ।
ततो विडालपदकं सर्पिषा माक्षिकेण वा ॥ २२२ ॥