दशकुमारचरितम् (सटीक - पूर्वपीठिका व मूल कथा)

१६६ दशकुमारचरितम् । [ उत्तरपीठिकायां
क्वचन जीर्णोद्याने शाखाग्राहिकया चावातराव । स्वगृहगतौ च स्नातौ
शयनमध्यशिश्रियाव ।
( ३५ ) तावदेवोदगादुदधेरुदयाचलेन्द्रपद्मरागशृङ्गकल्पं कल्पद्रुमहे-
मपल्लवापीडपाटलं पतङ्गमण्डलम् । उत्थाय च धौतवक्त्रौ प्रगेतनानि
मङ्गलान्यनुष्ठायास्मत्कर्मतुमुलं पुरमनु विचरन्तावशृणुव वरवधूगृहेषु
कोलाहलम् । अथार्थैरर्थपतिः कुबेरदत्तमाश्वास्य कुलपालिकाविवाहं मासा-
अध्वंसयावः-आवां ध्वंसितवन्तौ । अमुना-गजेन । अपवाह्य-नीत्वा । शाखाग्राहि-
कया वृक्षशाखाग्रहणेन । अवातराव अवतीर्णौ । स्नातौ कृतस्नानौ । शयनं
शय्याम् । अध्यशिश्रियाव अधिष्ठितवन्तौ आवामिति शेषः ।
(३५) तावदेव-तस्मिन्नेवकाले । उदगाद् उत्थितमभवत् । उदधेः-साग-
रात् उद्येति-उदयाचलेन्द्रस्य उदयपर्वतराजस्य यत् पद्मरागशृङ्गं शोणमणिशि-
खरं तस्मादीषदूनं तत्सदृशमित्यर्थः । कल्पद्रुमस्य देवतरोर्ये हेमपल्लवाः सुवर्णकि-
सलयानि तेषामापीडः समूहस्तद्वत्पाटलं श्वेतरक्तवर्णम् । पतङ्गमण्डलं सूर्यवि-
म्बम् । उदगादित्यस्य कर्तृपदम् । उत्थाय शयनादिति शेषः । धौतवक्त्रौ प्रक्षा-
लितमुखौ आवामिति शेषः । प्रगेतनानि-प्रभातोचितानि । प्रगे इत्येकारान्तमव्ययं
तस्मात् 'सायं चिरमि'त्यादिना ट्युल् प्रत्ययस्तुडागमश्च । अनुष्ठाय परिसमाप्य ।
अस्मदिति-अस्माकं कर्मणा चौर्येण तुमुलं भयसङ्कुलम् । पुरस्य विशेषणम् ।
वरवधूगृहेषु-वरस्यार्थपतेर्वध्वाः कुबेरदत्तकन्यायाश्च गृहेषु । उभयत्रैव सर्वद्रव्या-
पहरणं जातमिति भावः । कोलाहलमार्त्तनादम् । अथैर्धनैः । कुबेरदत्तं कन्या-
रक्षकोंके झुण्डकी ओर झपटा । उसी हाथीके द्वारा मैंने अर्थपतिका भवन ढहा दिया ।
जब वह हम दोनोंको अपनी पीठपर लादकर कुछ दूर ले गया तो, एक उजाड़ उपवनमें
वृक्षकी शाखा पकड़कर उतर आया । अन्तमें अपने घर जाकर हम दोनोंने स्नान किया
और सो गये ।
(३५) इसी समय उदयाचलके पद्मरागमणिके शिखर सदृश एवं कल्पवृक्षके स्वर्णपल्लव
समूहकी भाँति रक्तवर्णका सूर्यमण्डल समुद्रसे निकल आया। तब उठकर हम दोनोंने
मुँह धोया प्रातःकालोचित सब कार्य सम्पन्न किये । तदनन्तर घूमने निकले तो, वहीं एक
वर-वधू के घरोंमें कोलाहल सुना । इसके बाद अर्थपति-( वर-) ने बहुत सा धन
देकर कुबेरदत्त- ( कन्याके पिता-) को आश्वासन दिया और महीनेभर बाद कुलपालिका-