बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)
Brihat Samhita Vol 2 with Vimala Hindi Commentary
आचार्य वराहमिहिर (टीकाकार: पं. अच्युतानन्द झा) द्वारा
वस्तुनिष्ठप्रश्नाः ७२३
५३२. 'नृपप्रतिष्ठायुधयुद्धयोधहेमाग्निगोमूत्रभिषक्प्रयोगान्' कस्येदं वाक्यम्?
(अ) शौनकस्य (स) कश्यपस्य
(ब) गर्गस्य (द) यवनेश्वरस्य
५३३. 'शिक्षेत रूपकर्माणि दिने चन्द्रसुतस्य च' इति कस्य वचनम्?
(अ) वसिष्ठस्य (स) पराशरस्य
(ब) शौनकस्य (द) गर्गस्य
५३४. नक्षत्रपुरुषस्य पादौ कस्तिष्ठति?
(अ) मूलम् (स) पूर्वाषाढा
(ब) पूर्वाषाढा (द) श्रवण
५३५. नक्षत्रपुरुषस्य कुक्षिभागे कस्तिष्ठति?
(अ) रेवती (स) भरणी
(ब) अश्विनी (द) कृत्तिका
५३६. उरौ कस्तिष्ठति नक्षत्रपुरुषस्य?
(अ) स्वाति (स) अनुराधा
(ब) विशाखा (द) ज्येष्ठा
५३७. नक्षत्रपुरुषस्य ललाटे कस्तिष्ठति?
(अ) पूर्वफल्गुनी (स) हस्त
(ब) उत्तरफल्गुनी (द) चित्रा
५३८. केशवः कस्य मासस्य स्वामी?
(अ) मार्गशीर्षस्य (स) माघस्य
(ब) पौषस्य (द) फाल्गुनस्य
५३९. माघमासस्य स्वामी कः?
(अ) माधवः (स) गोविन्दः
(ब) नारायणः (द) विष्णुः
५४०. वैशाखमासस्य स्वामी कोऽस्ति?
(अ) दामोदरः (स) त्रिविक्रमः
(ब) मधुसूदनः (द) वामनः
५४१. वामनः कस्य मासस्याधिपतिः?
(अ) वैशाखस्य (स) आषाढस्य
(ब) ज्येष्ठस्य (द) श्रावणस्य
५४२. दामोदरस्य मासो कः?
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
७२४ बृहत्संहिता
(अ) श्रावण: (स) आश्विन:
(ब) भाद्रपद: (द) कार्तिक:
५४३. बृहत्संहितायां कतमाध्यायस्य नाम सांवत्सरसूत्रमस्ति?
(अ) प्रथमाध्यायस्य (स) तृतीयाध्यायस्य
(ब) द्वितीयाध्यायस्य (द) चतुर्थाध्यायस्य
५४४. राहुचारः कतमोऽध्यायः?
(अ) तृतीयोऽध्यायः (स) पञ्चमोऽध्यायः
(ब) चतुर्थोऽध्यायः (द) षष्ठोऽध्यायः
५४५. बृहत्संहिताग्रन्थोपरि विवृतिलेखकः कः?
(अ) गर्गः (स) लल्लः
(ब) आर्यभट्टः (द) भट्टोत्पलः
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
वस्तुनिष्ठप्रश्नोत्तराणि
१. अ २७. अ ५३. अ ७९. अ १०५. अ
२. ब २८. स ५४. अ ८०. ब १०६. स
३. ब २९. अ ५५. अ ८१. अ १०७. द
४. स ३०. स ५६. अ ८२. अ १०८. अ
५. अ ३१. अ ५७. अ ८३. स १०९. अ
६. द ३२. स ५८. अ ८४. अ ११०. द
७. अ ३३. स ५९. अ ८५. ब १११. द
८. ब ३४. अ ६०. अ ८६. स ११२. अ
९. अ ३५. अ ६१. अ ८७. अ ११३. अ
१०. अ ३६. अ ६२. ब ८८. अ ११४. अ
११. अ ३७. अ ६३. अ ८९. अ ११५. अ
१२. अ ३८. अ ६४. अ ९०. अ ११६. अ
१३. अ ३९. अ ६५. अ ९१. अ ११७. अ
१४. अ ४०. अ ६६. ब ९२. अ ११८. अ
१५. ब ४१. द ६७. अ ९३. अ ११९. अ
१६. अ ४२. अ ६८. अ ९४. अ १२०. अ
१७. अ ४३. ब ६९. अ ९५. अ १२१. अ
१८. अ ४४. अ ७०. अ ९६. अ १२२. अ
१९. अ ४५. ब ७१. अ ९७. अ १२३. अ
२०. अ ४६. अ ७२. अ ९८. अ १२४. अ
२१. अ ४७. अ ७३. अ ९९. अ १२५. अ
२२. अ ४८. अ ७४. अ १००. अ १२६. अ
२३. अ ४९. अ ७५. अ १०१. अ १२७. अ
२४. अ ५०. द ७६. अ १०२. द १२८. अ
२५. अ ५१. अ ७७. अ १०३. द १२९. अ
२६. अ ५२. अ ७८. अ १०४. द १३०. अ
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
७२६ बृहत्संहिता
१३१. स १६०. द १८९. अ २१८. अ २४७. स
१३२. स १६१. अ १९०. द २१९. अ २४८. अ
१३३. स १६२. द १९१. स २२०. स २४९. अ
१३४. स १६३. अ १९२. अ २२१. द २५०. स
१३५. अ १६४. अ १९३. द २२२. अ २५१. अ ब
१३६. स १६५. द १९४. अ २२३. द स
१३७. अ १६६. ब १९५. द २२४. द २५२. द
१३८. अ १६७. अ १९६. ब २२५. स २५३. अ
१३९. अ १६८. अ १९७. द २२६. स २५४. अ
१४०. स १६९. अ १९८. अ २२७. द २५५. अ
१४१. अ १७०. अ १९९. द २२८. द २५६. द
१४२. अ १७१. अ २००. अ २२९. अ २५७. द
१४३. स १७२. ब २०१. अ २३०. अ २५८. स
१४४. स १७३. अ २०२. द २३१. ब २५९. ब
१४५. अ १७४. स २०३. द २३२. द २६०. अ
१४६. अ १७५. द २०४. अ २३३. द २६१. स
१४७. स १७६. द २०५. ब २३४. द २६२. स
१४८. अ १७७. अ २०६. स २३५. अ २६३. ब
१४९. अ १७८. द २०७. अ २३६. द २६४. द
१५०. अ १७९. द २०८. ब २३७. स २६५. अ
१५१. अ १८०. अ २०९. अ २३८. अ २६६. ब
१५२. अ १८१. स २१०. ब २३९. अ २६७. द
१५३. अ १८२. द २११. स २४०. ब २६८. अ
१५४. द १८३. ब २१२. अ २४१. अ २६९. द
१५५. द १८४. अ २१३. अ २४२. ब २७०. अ
१५६. द १८५. अ २१४. अ २४३. अ २७१. अ
१५७. ब १८६. स २१५. द २४४. ब २७२. अ
१५८. अ १८७. स २१६. द २४५. द २७३. स
१५९. अ १८८. अ २१७. अ २४६. स २७४. ब
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
वस्तुनिष्ठप्रश्नोत्तराणि ७२७
२७५. अ ३०४. ब ३३३. अ ३६२. ब ३९१. अ
२७६. द ३०५. अ ३३४. द ३६३. स ३९२. द
२७७. ब ३०६. द ३३५. अ ३६४. अ ३९३. अ
२७८. स ३०७. स ३३६. अ ३६५. द ३९४. ब
२७९. द ३०८. ब ३३७. अ ३६६. अ ३९५. अ
२८०. स ३०९. अ ३३८. ब ३६७. द ३९६. अ
२८१. अ ३१०. अ ३३९. ब ३६८. अ ३९७. अ
२८२. ब ३११. अ ३४०. द ३६९. अ ३९८. अ
२८३. अ ३१२. अ ३४१. स ३७०. अ ३९९. अ
२८४. अ ३१३. द ३४२. द ३७१. अ ४००. अ
२८५. ब ३१४. अ ३४३. स ३७२. ब ४०१. द
२८६. ब ३१५. अ ३४४. अ ३७३. ब ४०२. अ
२८७. स ३१६. अ ३४५. स ३७४. द ४०३. अ
२८८. अ ३१७. द ३४६. अ ३७५. द ४०४. द
२८९. अ ३१८. अ ३४७. ब ३७६. अ ४०५. स
२९०. द ३१९. द ३४८. स ३७७. अ ४०६. अ
२९१. द ३२०. द ३४९. ब ३७८. द ४०७. अ
२९२. अ ३२१. स ३५०. स ३७९. अ ४०८. अ
२९३. अ ३२२. अ ३५१. द ३८०. ब ४०९. द
२९४. अ ३२३. अ ३५२. अ ३८१. द ४१०. द
२९५. द ३२४. अ ३५३. अ ३८२. द ४११. अ
२९६. द ३२५. ब ३५४. अ ३८३. स ४१२. द
२९७. द ३२६. द ३५५. द ३८४. अ ४१३. अ
२९८. अ ३२७. अ ३५६. स ३८५. द ४१४. द
२९९. अ ३२८. अ ३५७. स ३८६. अ ४१५. अ
३००. अ ३२९. अ ३५८. अ ३८७. स ४१६. स
३०१. द ३३०. ब ३५९. ब ३८८. अ ४१७. द
३०२. स ३३१. ब ३६०. ब ३८९. अ ४१८. स
३०३. अ ३३२. अ ३६१. द ३९०. द ४१९. द
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
७२८ बृहत्संहिता
४२०. अ ४४६. अ ४७१. अ ४९६. स ५२१. अ
४२१. अ ४४७. अ ४७२. स ४९७. स ५२२. द
४२२. द ४४८. अ ४७३. द ४९८. द ५२३. द
४२३. अ ४४९. अ ४७४. अ ४९९. अ ५२४. द
४२४. स ४५०. अ ४७५. ब ५००. अ ५२५. अ
४२५. अ ४५१. ब ४७६. अ ५०१. अ ५२६. ब
४२६. द ४५२. अ ४७७. अ ५०२. अ ५२७. ब
४२७. द ४५३. ब ४७८. अ ५०३. अ ५२८. अ
४२८. अ ४५४. अ ४७९. ब ५०४. ब ५२९. अ
४२९. अ ४५५. अ ४८०. स ५०५. अ ५३०. ब
४३०. अ ४५६. अ ४८१. अ ५०६. द ५३१. अ
४३१. द ४५७. अ ४८२. अ ५०७. ब ५३२. द
४३२. अ ४५८. अ ४८३. अ ५०८. द ५३३. द
४३३. स ४५९. अ ४८४. अ ५०९. अ ५३४. अ
४३४. अ ४६०. अ ४८५. अ ५१०. स ५३५. अ
४३५. अ ४६१. अ ४८६. ब ५११. द ५३६. स
४३६. द ४६२. अ ४८७. अ ५१२. द ५३७. द
४३७. अ ४६३. अ ४८८. अ ५१३. द ५३८. अ
४३८. द ४६४. द ४८९. अ ५१४. स ५३९. अ
४३९. अ ४६५. अ ४९०. अ ५१५. द ५४०. ब
४४०. अ ४६६. अ ४९१. स ५१६. अ ५४१. स
४४१. अ ४६७. द ४९२. द ५१७. अ ५४२. द
४४२. अ ४६८. अ ४९३. द ५१८. स ५४३. ब
४४३. अ ४६९. अ ४९४. अ ५१९. स ५४४. स
४४४. स ४७०. अ ४९५. अ ५२०. द ५४५. द
४४५. अ
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA
महत्वपूर्ण ग्रन्थ
• कर्मविपाक संहिता । 'सरलाख्य' भाषाटीका सहित । पं० श्री लालजी
उपाध्याय
• खेटकौतुकम् । खानखाना विरचित । श्री नारायणदासकृत हिन्दी व्याख्या
सहित
• जातकालङ्कार । सान्वय 'हरभानु' संस्कृत टीका एवं 'प्रज्ञावर्द्धिनी' हिन्दी टीका
सहित । डॉ० सत्येन्द्रमिश्र
• जैमिनीसूत्र । संस्कृत-हिन्दी टीका सहित । पं० सीताराम झा
• ज्योतिषरत्नमाला । हिन्दी टीका सहित । पं० सीताराम झा
• ज्योतिष कल्पद्रुम (मुहूर्त परिजात) । पं० सोहनलाल व्यास
• ज्योतिष प्रश्नफलगणना । 'विमला' हिन्दी व्याख्योपेता । श्री दयाशङ्कर
उपायाय
• ताजिकनीलकण्ठी । संस्कृत-हिन्दी व्याख्या साहित्य । पं० सीताराम झा
• फलितप्रकाश । डॉ० बालमुकुन्द पाण्डेय
• बीजगणित । श्रीभास्कराचार्यकृत । व्याख्याकार—विशुद्धानन्द गौड
• बृहज्ज्योतिषसार । हिन्दी टीका, विशेष विवरण, विविध प्रकार के चक्र,
सारणी आदि से सुसज्जित फलित का अभिनव ग्रन्थ । सम्पा०—
श्रीवासुदेव गुप्त
• बृहत्संहिता । वराहमिहिरकृत । 'विमला' हिन्दी टीका सहित । पं० अच्युतानन्द
झा
• बृहत्संहिता । 'भट्टोत्पल्लविवृत्ति' समन्वित 'विमला' हिन्दी टीका सहित । पं०
अच्युतानन्द झा । १-२ भाग
• भार्गवनाडिका । हिन्दी व्याख्या सहित । व्याख्याकार—महर्षि अभय
कात्यायन
• मानसागरी । 'सुबोधिनी' हिन्दी व्याख्या, उपपत्ति, विशेष विवरण सहित ।
सम्पा०—पं० मधुकान्त झा
• मुहूर्तपारिजात (ज्योतिष कल्पद्रुम) । पं० सोहनलाल व्यास । सम्पा०—पं०
सीताराम झा
• मुहूर्तमार्त्तण्ड । 'प्रभा' संस्कृत 'तत्त्वप्रकाशिका' संस्कृत-हिन्दीव्याख्या,
उपपत्ति, उदाहरण एवं परिशिष्ट सहित । पं० लषणलाल झा
• वेदाङ्गज्योतिष । लगधमुनिकृत । दुर्लभ सोमाकर भाष्य एवं आचार्य शिवराज
कौण्डिन्यायनकृत हिन्दी व्याख्या, विशेष टिप्पणी सहित
चौखम्बा विद्याभवन चौखम्बा इन्डोवेस्टर्न पब्लिशर्स
वाराणसी वाराणसी
email : [email protected] www.indowesternpublishers.com
ISBN : 978-93-85098-31-4 [HB], 978-93-85098-43-0 [HB, Set of 2 Vol.]