सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहत्संहिता: प्रथम भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)

बृहत्संहिता: प्रथम भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)

Brihat Samhita Vol 1 with Vimala Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर (टीकाकार: पं. अच्युतानन्द झा) द्वारा

DevanagariHindipublished728 पृष्ठ

पृष्ठ 626, कुल 728 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 626

५८४ बृहत्संहिता
क्रियमाणं यदा पत्रं मध्ये स्फुटति भिद्यते।
तदा नृपभयं प्रोक्तं यस्यार्थे वा प्रकल्पितम्॥
सुलक्षणं प्रमाणस्थं सुकरं च हितावहम्।
सुरूपं दर्शनीयं च प्रजानां वृद्धिदं स्मृतम्॥ इति॥७॥
अथाशुभे लक्षणे दृष्टे किं कुर्यादित्याह—
अशुभनिमित्तोत्पत्तौ शास्त्रज्ञः शान्तिमादिशेद्राज्ञः।
शस्तनिमित्तः पट्टो नृपराष्ट्रविवृद्धये भवति॥८॥
इति श्रीवराहमिहिरकृतौ बृहत्संहितायां पट्ट-
लक्षणाध्याय एकोनपञ्चाशः॥४९॥
यदि मुकुट में अशुभ लक्षण दिखाई दे तो शास्त्र को जानने वाले पण्डित राजा को
शान्ति कराने का आदेश करें तथा शुभ लक्षणयुत मुकुट राजा-राज्य दोनों की वृद्धि के
लिये होता है॥८॥
इति 'विमला' हिन्दीटीकायां पट्टलक्षणाध्याय एकोनपञ्चाशः॥४९॥
अशुभनिमित्तस्याशुभलक्षणस्योत्पत्तौ सत्यां शास्त्रज्ञः पट्टलक्षणज्ञो राज्ञो नृपस्य
शान्तिमादिशेद्ददेत्। यः पट्टः शस्तनिमित्तः शुभलक्षणसंयुक्तः स नृपस्य राज्ञो राष्ट्रस्य
च विवृद्धये भवति॥८॥
इति श्रीभट्टोत्पलविरचितायां संहिताविवृतौ पट्टलक्षणं
नामैकोनपञ्चाशोऽध्यायः॥४९॥
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA