बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

724 बृहत्संहितायाम् [XCV. 62, XCVI. 1-2.
क्रोशादूर्ध्वं शकुनविरुतं निष्फलं प्राहुरेके
तत्रानिष्टे प्रथमशकुने मानयेत्पञ्च षट् च ।
प्राणायामान्नृपतिरशुभे षोडशैव द्वितीये
प्रत्यागच्छेत् स्वभवनमतो यद्यनिष्टस्तृतीयः ॥६२॥
Sloka 62—According to some authorities, the cries
of omens heard after one has gone a Kros (about 2
miles) have no effect at all. But if the first omen is
harmful, the king should do eleven Pranayamas; if the
second too proves evil, he should do 16 Pranayamas,
and if the third too persists in being malefic, he should
return home.
प्राणायाम is thus defined.
सव्याहृतिं सप्रणवां गायत्रीं शिरसा सह ।
त्रिः पठेदायतप्राणः प्राणायामः स उच्यते ॥
Thus ends the 95th Adhyaya on the "Cries of Crows".
शाकुनोत्तरम् ॥९६॥ Further Omens.
Omens : Section IX.
दिग्देशचेष्टास्वरवासरर्क्षमुहूर्त्तहोराकरणोदयांशान् ।
चरस्थिरोन्मित्रबलाबलं च बुद्ध्वा फलानि प्रवदेद्द्रुतज्ञः ॥१॥
Sloka 1.—One conversant with the cries of birds
and beasts ought to declare the effects of omens only
after understanding the relative strength of the particular
quarter, place, movements, sound, the particular week-
day, asterism, Muhurta, Hora, Karana, the Ascendant,
its divisions and its being a moveable, fixed or dual sign.
द्विविधं कथयन्ति संस्थितानामागामिस्थिरसञ्ज्ञितं च कार्यम् ।
नृपदूतचरान्यदेशजातान्यभिघातः खजनादि चागमारूढम् ॥२॥