बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXXXVI. Sl. 46-49.] षडशीतितमोऽध्यायः 659
द्रव्याणि श्वेतानि तुरङ्गमश्च पूर्वेण याम्येन शवं समांसम् ।
पश्चात् कुमारी दधि चातिशस्तं सौम्येन गोब्राह्मणसाधवश्च ॥
जालश्वचरणौ नेष्टौ प्राग्याम्यौ शस्त्रघातकौ ।
पश्चादासवरषण्ढौ च खलासनहलान्युदक् ॥४६॥
Sloka 46.—Hunters with nets and hounds are not
desirable in the East ; (men armed with) weapons and
butchers in the South ; wine and eunuch in the West ;
a wicked fellow, a seat and a plough in the North.
जालकरश्वकरौ न शुभौ प्राक् घातकशस्त्रकरौ यमदिक्स्थौ ।
षण्ढकमद्यकराश्चपि पश्चादासनशीरखलैः सह चोदक् ॥
From the quotation, it is quite clear that the author means
not mere शस्त्र etc., but weapon-holders, men holding wine, carry-
ing seats and ploughs.
कर्मसङ्गमयुद्धेषु प्रवेशे नष्टमार्गणे ।
यानव्यस्तगता ग्राह्या विशेषश्चात्र वक्ष्यते ॥४७॥
Sloka 47.—In doings, meetings, wars, entering (a
new house, etc.) and searching for a lost article, the re-
verse of what has been laid down for journeys is to be
taken. And the following are the special rules pertain-
ing thereto.
नष्टावलोकनसमागमयुद्धकर्मवेश्मप्रवेशमनुजेश्वरदर्शनेषु ।
यानप्रतीपविधिना शुभदा भवन्ति—
If an omen is good to the right for a journey, then for doing
some work, meeting some personage, beginning a battle, entering
a new house, etc., it is good to the left. What is good to the
East there is good in the West here, and so on.
दिवा प्रस्थानवद्ग्राह्याः कुरङ्गरुरुवानराः ।
अहश्च प्रथमे भागे चाषवञ्जुलकुक्कुटाः ॥४८॥
पश्चिमे शर्वरीभागे नप्तृकोलूकपिङ्गलाः ।
˙सर्व एव विपर्यस्ता ग्राह्याः सार्थेषु योषिताम् ॥४९॥