बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXXX. Sl. 5-10 ] अशीतितमोऽध्यायः 629
सौगन्धिकगोमेदकशङ्खमहानीलपुष्परागाख्याः ।
ब्रह्ममणिज्योतीरससस्यकमुक्ताप्रवालानि ॥५॥
Slokas 4-5.—The following are the gems :--Dia-
mond, Sapphire, Emerald, Agate, Ruby, Blood-stone,
Beryl, Amethyst, Vimalaka, Royal gem (quartz ?), crys-
tal, Moon-gem, Saugandhika, Opal, Conch, Azure-stone,
Topaz, Brahma-gem, Jyoteerasa, Sasyaka, Pearl and
Coral.
वेणातटे विशुद्धं शिरीषकुसुमप्रभं च कौशालकम् ।
सौराष्ट्रकमाताम्रं कृष्णं सौर्पारकं वज्रम् ॥६॥
ईषत्ताम्रं हिमवति मातङ्गं वल्लपुष्पसङ्काशम् ।
आपीतं च कलिङ्गे श्यामं पौण्ड्रेषु सम्भूतम् ॥७॥
Slokas 6-7.—Diamonds got from the banks of the
Vena river are of the purest kind ; those of Kosala, have
the lustre of the Sirisha flower (i. e. whitish yellow)
those of Surashtra, a reddish lustre; those of Saurpara
country are dark in colour ; those of the Himalayas,
slightly reddish ; those of Matanga country have the
colour (grey) of Valla blossoms ; those of Kalinga are
yellowish, and those of Paundra, black (blue ?)
ऐन्द्रं षडश्रि शुक्लं याम्यं सर्पास्यरूपमसितं च ।
कदलीकाण्डनिकाशं वैष्णवमिति सर्वसंस्थानम् ॥८॥
वारुणमबलागुह्योपमं भवेत् कर्णिकारपुष्पनिभम् ।
शृङ्गाटकसंस्थानं व्याघ्राक्षिनिभं च हौतभुजम् ॥९॥
वायव्यं च यवोपममशोककुसुमप्रभं समुद्दिष्टम् ।
स्रोतः खनिः प्रकीर्णकमित्याकरसम्भवस्त्रिविधः ॥१०॥
Slokas 8-10.—A hexagonal white diamond is presi-
ded over by Indra; a dark one of the shape of a snake's