बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

622 बृहत्संहितायाम् [Adh. LXXIX. Sl. 9-14.
नवतिः सैव षडूना द्वादशहीना त्रिषट्कहीना च ।
नृपपुत्रमन्त्रिबलपतिपुरोधसां स्युर्यथासंख्यम् ॥९॥
Sloka 9.—The couches of the prince royal, minister,
commander-in-chief of the army and royal preceptor
measure in order 90 digits, 84, 78, and 72 digits.
अर्धमतोऽष्टांशोनं विष्कम्भो विश्वकर्मणा प्रोक्तः ।
आयामत्र्यंशसमः पादोच्छ्रायः सकुक्ष्यशिराः ॥१०॥
Sloka 10.—The width of a couch prescribed by
Viswakarman is ⅛th less than half the length (i. e., ⁷⁄₁₆ths
of the total length). The height of the legs including
the swelling part (middle) and top is equal to a third of
the length of the couch.
यः सर्वः श्रीपर्ण्या पर्यङ्को निर्मितः स धनदाता ।
असनकृतो रोगहरास्तिन्दुकसारेण वित्तकरः ॥११॥
यः केवलशिशपया विनिर्मितो बहुविधं स वृद्धिकरः ।
चन्दनमयो रिपुघ्नो धर्मयशोदीर्घजीवितकृत् ॥१२॥
यः पद्मकपर्यङ्कः स दीर्घमायुः श्रियं श्रुतं वित्तम् ।
कुरुते शालेन कृतः कल्याणं शाकरचितश्च ॥१३॥
केवलचन्दनरचितं काञ्चनगुप्तं विचित्ररत्नयुतम् ।
अध्यासन पर्यङ्कं विबुधैरपि पूज्यते नृपतिः ॥१४॥
Slokas 11-14.—A cot constructed wholly of Sri-
parni will bestow wealth; one of Asana, destroys diseases;
one of the pith of ebony, gives money; one of Simsapa
bestows all-round prosperity; one of Sandalwood des-
troys enemies and bestows religious merit, renown and
long life; one of Padmaka gives long life, prosperity,
learning and money; one of Sal tree or Saka gives
happiness. A king, reposing on a cot made entirely of
sandalwood and covered with gold and decked with
wonderful gems, will be honoured even by the Gods.