बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LXI. Sl. 10-14.] एकषष्टितमोऽध्यायः 529
तथा च पराशरः ।
आपादक्षारकपिलाः कृष्णपुष्पचिताश्च ये ।
मार्जारकपिलाक्षाश्च दुर्बला यूथघातिनः ॥
पङ्कादिवात्तीः पादानुद्धरन्तो व्रजन्ति ये ।
अध्वर्वहा भवन्त्येते भाराध्वनि विगर्हिता ॥
मृदुसंहतताम्रोष्ठास्तनुस्फिजस्ताम्रतालुजिह्वाश्च ।
ह्रस्वतनुच्छ्रवणाः सुकुक्षयः स्पृष्टजंघाश्च ॥१०॥
आताम्रसंहतखुरा व्यूढोरस्का बृहत्ककुद्युक्ताः ।
स्निग्धश्लक्ष्णतनुत्वग्रोमाणस्ताम्रतनुशृङ्गाः ॥११॥
तनुभूस्पृग्वालधयो रक्तान्तविलोचना महोच्छ्वासाः ।
सिंहस्कन्धास्तन्वल्पकम्बलाः पूजिताः सुगमाः ॥१२॥
Slokas 10-12.—Bulls that have soft, touching and
red lips, small buttocks, red palate and tongue, small,
short and erect ears, well-shaped belly, touching shanks,
red and compact hoofs, strong breast, plump hump, soft,
smooth and slender hair, red and slender horns, thin tail
reaching the ground, red eye-corners, long breath, a
leonine shoulder and a thin and small dewlap are
honoured as being good runners.
वामावर्तैर्वामे दक्षिणपार्श्वे च दक्षिणावर्तैः ।
शुभदा भवन्त्यनडुहो जङ्घाभिश्चैणकनिभाभिः ॥१३॥
Sloka 13.—Bulls with hairy circles turning left on
the left side and with those turning right on the right-
side are favourable; so also are those whose shanks
resemble those of antelopes.
वैडूर्यमल्लिकाबुद्बुदेक्षणाः स्थूलनेत्रपक्ष्मणः ।
पाष्णिभिरस्फुटिताभिः शस्ताः सर्वे च भारसहाः ॥१४॥
Sloka 14.—Bulls with eyes hued like the beryl-stone,
or surrounded by white rings, or formed like a water-
बृ. सं. 67