बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

496 बृहत्संहितायाम् [Adh. LVI. Sl. 17-20.
श्रीवृक्षखस्तिकैः पद्मर्हंसैश्चैव मनोरमैः ।
पक्षान्तरे कताशुङ्गैर्गहैर्वैनायकादिभिः ॥
देवं सपिण्डिकं स्थाप्य द्वारार्धं शोभितं शुभम् ।
द्वौ भागौ प्रतिमा कार्या तृतीयश्चैव पिण्डिका ॥
स्रवणद्रोणिकाभागो वामे पार्श्वे विधीयते ।
निर्माल्यं च निवेद्यं च बलिपूजापमार्जनम् ॥
मेरुमन्दरकैलासविमानच्छन्दनन्दनाः ।
समुद्गपद्मगरुडनन्दिवर्धनकुञ्जराः ॥१७॥
गुहराजो वृषौ हंसः सर्वतोभद्रको घटः ।
सिंहो वृत्तश्चतुष्कोणः षोडशाश्राश्रयस्तथा ॥१८॥
इत्येते विंशतिः प्रोक्ताः प्रासादाः सञ्ज्ञया मया ।
यथोक्तानुक्रमेणैव लक्षणानि वदाम्यतः ॥१९॥
Slokas 17-19.—There are twenty types of temples
enumerated here by me : viz : (1) Meru (2) Mandara
(3) Kailasa (4) Vimana chchanda (5) Nandana (6) Samu-
dga (7) Padma (8) Garuda (9) Nandivardhana (10)
Kunjara (11) Guharaja (12)Vrisha (13) Hamsa (14)
Sarvatobhadraka (15) Ghata (16) Simha (17) Vritta (18)
Chatushkona (19) Shodasasri and (20) Ashtasri. I shall
now begin to define them in regular order.
तत्र षडश्रिर्मेरुर्द्वादशभौमो विचित्रकुहरश्च ।
द्वारैर्युतश्चतुर्भिर्द्वात्रिंशद्धस्तविस्तीर्णः ॥२०॥
Sloka 20.—Among these, the temple known as
Meru is hexangular, has twelve storeys and internal win-
dows of various types. It has four doors in the quarters
and is 32 cubits in width.
तथा च काश्यपः
द्वात्रिंशद्धस्तविस्तीर्णं चतुर्द्वारं षडंश्रिकम् ।
भूमिकाद्वादश कर्तव्या विचित्रकुहरान्विताः ॥