बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

476 बृहत्संहितायाम् [Adh. LIV. Sl. 90-94.
Sloka 89.—The above measures apply only to
watery tracts ; but in a forest region, the depth should
be 25 cubits. If there be the same indications in a
desert, water might be seen at a depth of 35 cubits.
एकनिभा यत्र मही तृणतरुवल्मीकगुल्मपरिहीना ।
तस्यां यत्न विकारो भवति धरित्र्यां जलं तत्र ॥९०॥
Sloka 90.—Where some ground, otherwise uniform
and devoid of grass, trees, ant-hills and bushes, con-
tains a piece of unusual appearance, there is water at
a depth of 25 cubits.
यत्र स्निग्धा निम्ना सवालुका सानुनादिनी वा स्यात् ।
तत्रार्धपञ्चकैर्वारि मानवैः पञ्चभिर्यदि वा ॥९१॥
Sloka 91.—Where the earth is soft, low, sandy and
emitting sound, there is water at a depth of 22½ or 25
cubits.
स्निग्धतरूणां याम्ये नरैश्चतुर्भिर्जलं प्रभूतं च ।
तरुगहनेऽपि हि विकृतो यस्तस्मात् तद्वदेव वदेत् ॥९२॥
Sloka 92.—There will be plenty of water at 20
cubits to the south of smooth trees. The same may be
said when a tree in the midst of a thick wood shows un-
common symptoms.
नमते यत्र धरित्री सार्धे पुरुषेऽम्बु जाङ्गलानूपे ।
कीटा वा यत्र विनालयेन बहवोऽम्बु तत्रापि ॥९३॥
Sloka 93.—Where in a forest or watery tract the
earth goes down being trodden upon, or where numerous
insects are seen without their abode, there is water at
a depth of 7½ cubits.
उष्णा शीता च मही शीतोष्णाम्भस्त्रिभिर्नरैः सार्धैः ।
इन्द्रधनुर्मत्स्यो वा वल्मीको वा चतुर्हस्तात् ॥९४॥