बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. III. Sl. 26-29] तृतीयोऽध्यायः 29
ग्रीष्मे रक्तो भयकृद्वर्षास्वसितः करोत्यनावृष्टिम् ।
हेमन्ते पीतोऽर्कः करोति न चिरेण रोगभयम् ॥२६॥
Sloka 26.—If the Sun in Grishma Ritu be blood-red
in colour, it causes fear in the minds of the people ; if
during Varsha Ritu the Sun be dark, there will be drought
in the country. In the Hemanta Ritu, if the Sun be
yellowish, diseases will spring up very soon.
सुरचापपाटिततनुर्नृपतिविरोधप्रदः सहस्रांशुः ।
प्रावृट्काले सद्यः करोति विमलद्युतिर्वृष्टिम् ॥२७॥
वर्षाकाले वृष्टिं करोति सद्यः शिरीषपुष्पाभः ।
शिखिपत्रनिभः सलिलं न करोति द्वादशाब्दानि ॥२८॥
Slokas 27-28—If the solar disc be cut across by a
rainbow, it indicates something untoward to the ruling
chief of the country. During the rainy season, if the Sun
has a bright appearance, it indicates immediate rain. If
during the Varsha Ritu the Sun be of the colour of the
Sirisha flower, there will be immediate downpour of rain.
If the colour be of the peacock's plume, there will be no
rain for 12 years to come.
तथा च वृद्धगर्गः ।
मयूरचन्द्रिकाभो वा यदा दृश्येत भास्करः ।
पूर्णे तु द्वादशे वर्षे तदा देवः प्रवर्षति ॥
श्यामेऽर्के कीटभयं भस्मनिभे भयमुशन्ति परचक्रात् ।
यस्यांशे सच्छिद्रस्तस्य विनाशः क्षितीशस्य ॥२९॥
Sloka 29.—When the Sun is dark in colour, there
will be danger to crops from insects and reptiles. If the
colour be ashy, there will be fear to be apprehended from
other kings. If the Sun should have a slit in his disc, it